Những nỗ lực rao giảng Tin mừng của Giáo Hội Công Giáo cho dân chúng Nhật Bản thường xuyên va chạm với những cản đường, theo Tổng Giám mục Isao Kikuchi của Tokyo, nhưng Giáo hội vẫn đang tìm cách để loan báo Tin Mừng. Đức Tổng Giám Mục đã trả lời câu hỏi của Cơ quan Thông tấn Công Giáo về rao giảng Tin mừng tại Nhật Bản, và tại sao việc xâm nhập vào xã hội chính thống Nhật Bản lại rất khó khăn đối với một tôn giáo sống sót sau cuộc đàn áp và diệt chủng tại quốc gia này kể từ năm 1549.

     

    Cuộc phỏng vấn diễn ra ngày 4 tháng 11, chỉ vài tuần trước khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô đến thăm đất nước này vào ngày 23-26 tháng 11.

     

    Trong xã hội Nhật Bản, thật khó thấy thành công rõ rệt trong các hoạt động truyền giáo. Theo dữ liệu gần đây nhất, khoảng 35% người Nhật tuyên bố Phật giáo là tôn giáo của họ, trong khi khoảng 3-4% tuyên bố tuân thủ Thần đạo hoặc các tôn giáo dân gian có liên quan đến Nhật Bản. Chỉ 1-2% người Nhật tuyên bố Kitô giáo là đức tin của họ, và chỉ khoảng một nửa số Kitô hữu Nhật Bản theo Công Giáo.

     

    “Trước đây, các nhà truyền giáo nước ngoài đã thành công trong việc mở các lớp học, tập hợp người dân thông qua các lớp học tiếng Anh và văn hóa. Tuy nhiên, những điều này đã được thay thế bởi các sáng kiến ​​của các doanh nghiệp.” Giáo dục ngoại ngữ đã chứng tỏ là một công cụ mạnh mẽ để vượt qua hàng rào văn hóa sau Thế chiến II. Nó đã bị đòi hỏi cho các vị trí được trả lương cao trong kinh doanh và chính trị quốc tế, và chỉ có người nói tiếng mẹ đẻ là một phần nhỏ của dân số. Tuy nhiên, giáo dục tiếng Anh đã trở thành bắt buộc ở hầu hết các trường học. Các lớp học tiếng Anh thường bắt đầu từ lớp một hoặc thậm chí sớm hơn và tiếp tục trong trung học. Ngoài ra, Nhật Bản hiện đang tràn ngập các trường luyện thi ngoại ngữ được gọi là eikaiwa. Eikaiwa có nhân viên người nước ngoài, được dạy với giá rẻ và thường bám sát các cuộc hội thoại và bài học đã được phê duyệt. Tiền lương của họ không cao, và họ có thể khá tốn phí cho khách hàng. Đã có nhiều vụ bê bối ở Nhật Bản liên quan đến các chuỗi eikaiwa quốc gia giữ tiền lương, hủy bỏ hợp đồng mà không cần thông báo, và nói chung là ngược đãi nhân viên của họ.

     

    Kết hợp với sự gia tăng trong giáo dục tiếng Anh bắt buộc, eikaiwa đã giết chết phần lớn cộng đồng, lớp ngoại ngữ nghiệp dư, từng là một hoạt động chính của hoạt động truyền giáo Công Giáo. Theo Tổng Giám mục, các trường mang danh Công Giáo của đất nước đang bắt đầu từ bỏ ý tưởng giáo dục văn hóa thông qua việc giảng dạy ngôn ngữ. “Trường Công Giáo có thể là nơi gặp gỡ nhiều người trẻ, nhưng thật không may, ngoại trừ một số người, nó đã không trở thành một nơi cho các hoạt động truyền giáo,” Tổng Giám mục Kikuchi nói.

     

    Các trường học trong lịch sử đã được coi là chỗ đứng vững chắc cuối cùng của đạo Công Giáo trong việc truyền giáo cho người Nhật. Trong khi các giáo xứ thu hẹp với phần còn lại của dân số và tình trạng thiếu giáo sĩ ngày càng trở thành một vấn đề, thì uy tín của trường trung học Công Giáo và đại học Công Giáo đã tồn tại và thậm chí còn mạnh lên ở Nhật Bản kể từ thời Cải cách Meiji.

     

    Từng được đánh giá cao về khả năng tiếp cận giáo dục kiểu phương Tây và giảng viên sinh ở nước ngoài trong thời gian đất nước mới bắt đầu tương tác với thế giới bên ngoài, các trường đại học Công Giáo vẫn rất được tôn trọng ngày nay. Đại học Sophia được biết đến là như một trong những trường đại học tư thục tốt nhất trên toàn quốc, một trong số ít các trường đại học cạnh tranh với các Đại học Quốc gia, đại học của Nhật Bản so với Ivy League. Tuy nhiên, Đức Tổng Giám Mục Kikuchi nói rằng uy tín đang diễn ra này đã đi kèm với một chi phí khổng lồ. “Trong khi các trường học phải độc lập với chính trị quốc gia, thật không may, chúng bị trói buộc với các khoản trợ cấp từ quốc gia, và do đó, chúng đang dần mất đi tính độc đáo, chỉ danh xưng ‘Công Giáo” còn lại, ngài nói. “Nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân hoàn toàn không liên quan đến các trường học.”

     

    Giáo hội tại Nhật Bản cũng đã dành thời gian trong những năm gần đây tham gia vào các dự án cứu trợ thiên tai. “Ngay sau trận động đất lớn ở phía đông Nhật Bản vào ngày 11 tháng 3 năm 2011, các hoạt động hỗ trợ của Giáo hội tiếp tục được thực hiện thông qua tám trung tâm tình nguyện được thiết lập tại các khu vực bị ảnh hưởng, đã được chấp nhận rộng rãi và làm nhân chứng cho Tin mừng thông qua các công việc thương xót." Thông qua những nỗ lực này, Đức Tổng Giám Mục nói, “Giáo hội ưu tiên làm chứng Tin Mừng trong một cách hữu hình qua những công việc kiên định của thương xót này. Chắc chắn, những hoạt động này không lập tức có thể dẫn đến việc tiếp nhận bí tích rửa tội, nhưng có hy vọng rằng nhiều người bị xúc động bởi tinh thần Tin Mừng sẽ thực sự được dẫn đến Giáo hội.”

     

    Tổng Giám mục Kikuchi nói, công cụ truyền giáo mạnh mẽ thứ hai là dân số Công Giáo từ nước ngoài đã đến và kiếm sống ở Nhật Bản. “Thứ hai, Tin Mừng được rao giảng thông qua sự hiện diện của người Công Giáo từ nước ngoài đã đến Nhật Bản. Đặc biệt, những người đã định cư qua hôn nhân và xây dựng nhà ở vùng nông thôn khiến Tin Mừng có thể được đưa vào những khu vực mà Giáo hội chưa bao giờ có cơ hội tham gia.” Những người nhập cư từ Philippines chiếm một phần lớn trong số những người nước ngoài đến trong những năm gần đây. Người Philippines đang được khai thác cho các công việc như các nhà giáo dục tiếng Anh ở eikaiwa, mẫu giáo, vị trí trợ giảng, và nhiều hơn nữa. Họ là cộng đồng nước ngoài lớn thứ tư tại Nhật Bản. Ước tính có gần 250.000 người Philippines sống và làm việc trên khắp Nhật Bản. Dân số Philippines gần 90% theo Kitô giáo - 86% là người Công Giáo. Người Philippines và gia đình của họ chiếm một phần lớn giáo dân ở Nhật Bản, tham dự đông đảo và hòa nhập vào các cộng đồng tôn giáo ở cả khu vực nông thôn và thành thị. “Vì vậy, một nhiệm vụ quan trọng phải được ưu tiên là khuyến khích những người nước ngoài đã định cư ở Nhật Bản nhận thức được ơn gọi truyền giáo của họ là người Công Giáo.”

     

    Tổng Giám mục Kikuchi tin rằng nó tùy thuôc vào các giáo sĩ thấm nhuần vào người nước ngoài ý thức về linh đạo truyền giáo này. “Chăm sóc mục vụ cho các công dân nước ngoài trong nhà thờ Nhật Bản không chỉ đơn thuần là một dịch vụ để chào đón [khách], mà là một nghĩa vụ để làm cho họ nhận thức được ơn gọi của họ là những người truyền giáo.”

     

    Lm. Nguyễn Tất Thắng OP