Sidebar

Thứ Sáu
12.07.2024

Can đảm khước từ nền kinh tế loại trừ

 

Trong tháng 4 này ĐTC mi gi chúng ta hip ý vi tín hu công giáo toàn thế gii cu xin cho gii hu trách tư tưởng và qun tr kinh tế có can đm khước t mt nn kinh tế loi tr và biết rng m cho các con đường mi.

Nếu da trên các giáo hun ca Thánh Kinh và  tinh thn Tin Mng ca Chúa Giêsu, đây s là điu d thc hin. Chương 5 sách Đ Nh Lut dy: “Ngươi phi yêu đng loi như chính mình (Lv 19,18). Sau này Chúa Giêsu tóm tt mi giáo hun ca  các ngôn s và ca Tân Ước khi tr li mt người bit phái hi Ngài: “Thưa Thy, trong sách Lut Mô-sê, điu răn nào là điu răn trng nht? ” Đc Giê-su đáp: “Ngươi phi yêu mến  Chúa, Thiên Chúa ca ngươi, hết lòng, hết linh hn và hết trí khôn ngươi. Đó là điu răn quan trng nht và điu răn th nht. Còn điu răn th hai, cũng ging điu răn y, là: ngươi phi yêu người thân cn như chính mình. Tt c Lut Mô-sê và các sách ngôn s đu tuỳ thuc vào hai điu răn y.” (Mt 22,35-40). Nn luân lý đo đc cước cũng đã dy trong hình thc tiêu cc. Chng hn ông Tobia dn con như sau: “Điu gì con không thích, thì cũng đng làm cho ai c” (Tb 4,15). Ông bà cha m ta xưa cũng đã dy: “K s bt dc, vt thi ư nhân Điu mình không mun cũng đng làm cho người khác”. Chúa Giêsu dy trong hình thc tích cc như sau:  “Vy tt c nhng gì anh em mun người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta, vì Lut Mô-sê và li các ngôn s là thế đó.” (Mt 7,12). Nói cho cùng lut này da trên lut yêu thương: hãy yêu thương tha nhân như chính mình. Sau này Chúa Giêsu còđi mt bước xa hơn: Hãy yêu thương nhau như Thy yêu các con”.

Nếu mi người đu ly tình yêu làm chun mc đ đi x vi nhau, thì b mt thế gii này s biến đi ngay tc khc. Tuy nhiên, khi nói đến kinh tế, tài chánh, doanh thương  là người ta nghĩ ngay đến li nhun. “Mua r bán mc” là châm ngôn ca dân buôn bán thuc mi thi đi.

Tht ra, đây cũng là điu bình thường thôi. Buôn bán, làm vic, giao dch phi có li mi sng được. Nhưng trong các h thng kinh tế người ta có trăm ngàn phương cách đ kiếm li mt cách bt chính. Và như thế người ta loi tr nhau, và nht là loi tr nhng người nghèo, nhng người yếu thế, không có kh năng, không có phương tin và không có tiếng nói trong xã hi. Nhưng khi ly yêu thương làm nguyên tc hướng dn, người ta s có cung cách hành x khác. Buôn bán thì vn ăn li đy, nhưng không chèép, c hiếp, ct c bóc lt người khác. Trái li, còn biết dùng tin li đ làm vic nghĩa, tr giúp nhng người túng thiếu, bn cùng và nht là đu tư vào nhng chương trình thăng tiến giáo dc, y tế, an sinh, xây trường hc, nhà , to công ăn vic làm  cho nhng người không có phương tin tài chánh. Đây là điu nhiu triu phú đã làm. Đin hình như t phú Bill Gates có gia tài lên ti 91,3 t m kim, đng hàng th hai sau Jeff Bezos có gia tài 99,6 t m kim. Tiếp đến là Warren Buffet vi 85 t m kim, ri Amancio Ortega vi 75,5 t m kim và Mark Zuckerberg vi 72,6 t m kim.

Hai ông bà Bill Gates hàng năm đu b ra hàng chc triu m kim đ giúp dân nghèo nhiu nước trên thế gii, trong đó có các nước Phi châu. Nghĩa là người giu vn có th biết s dng ca ci đ làm cho người khác bt đói kh và sung sướng hnh phúc hơn. Vì nói cho cùng có giu my đi na chúng ta cũng ch  ăn được tng y thc phm mi ngày. Khi chết đi có xây lăng tm to ln và sang trng my đi na thì thân xác cũng ch va mt chiếc hòm chiếm không bao nhiêu đt.

Sách Châm Ngôn dy chúng ta rng tin bc không phi là tt c. Tuy thế gii tôn kính người giu, nhưng Thiên Chúa li la chn người nghèo (Gc 2,5). Chính Chúa Giêsu đã t đng hoá vi người nghèo không cơăáo mc, rách rưới, b b rơi quên lãng, đau kh, b tù ti  và gt b ngoài l xã hi: “Điu các con làm cho mt trong nhng anh em bé nh nht đây là anh em làm cho chính Thy vy” (Mt 25, 40). Ngôn s Isaia dy dân Do thái rng: “Cách ăn chay mà Ta ưa thích chng phi là thế này sao: m xing xích bo tàn, tháo gông cùm trói buc, tr t do cho người b áp bc, đp tan mi gông cùm? Chng phi là chia cơm cho người đói, rước vào nhà nhng người nghèo không nơi trú ng; thy ai mình trn thì cho áo che thân, không ngonh mt làm ngơ trước người anh em ct nhc?” (Is 58,6-7). Chính vì thế tín hu phi lo lng giúp đ người nghèo. Th ơ không biết đến nhng người cn được tr giúp là mt ti.

Vi các tâm tình trên đây trong tháng 4 này hip ý vi tín hu công giáo toàn thế gii cu xin cho gii hu trách tư tưởng và qun tr kinh tế có can đm khước t mt nn kinh tế loi tr và biết rng m cho các con đường mi đ thăng tiến cuc sng cho mi giai tng xã hi.

Linh Tiến KhRadio Vatican

977    21-04-2018