Giáo Hội thường nói về Mùa Chay như là thời gian dành cho cầu nguyện và ăn chay. Điều đó đúng, nhưng đôi khi chúng ta lại quên hoặc bỏ qua trụ cột thứ ba của Mùa Chay: bác ái. Mặc dù Thiên Chúa mời gọi chúng ta sống bác ái mọi lúc, mọi nơi, nhưng Mùa Chay lại là thời điểm đặc biệt để chúng ta rèn luyện và hoàn thiện lòng bác ái trong tương quan với Chúa và tha nhân. Bác ái không chỉ là tiết kiệm chi tiêu để giúp người nghèo, mà còn là đối xử cách yêu thương với mọi người, nhất là với người chúng ta không thiện cảm. Không có giới hạn trong bác ái, như lời Thánh Lêô Cả đã nói về tầm quan trọng của việc thực hành bác ái trong Mùa Chay: “Bất kỳ lúc nào cũng là thời điểm thích hợp để thi hành lòng bác ái, nhưng những ngày Mùa Chay nầy mang lại một sự khích lệ đặc biệt. Ai muốn hiện diện trong Lễ Vượt Qua của Chúa với tâm trí và thân xác thánh thiện thì trước hết nên tìm kiếm ân sủng nầy, vì bác ái bao gồm mọi nhân đức khác và che lấp muôn vàn tội lỗi”.
Khi lên kế hoạch sống Mùa Chay năm nay, chúng ta hãy nhớ đến lời nhắc của Đức Thánh Cha Lêô XIV trong sứ điệp Mùa Chay năm 2026 rằng: “Mỗi chúng ta hãy dấn thân để các cộng đoàn trở nên nơi tiếng kêu của người đau khổ được đón nhận, và việc lắng nghe làm nảy sinh những con đường giải phóng, giúp chúng ta sẵn sàng và ân cần hơn trong việc góp phần xây dựng nền văn minh tình thương”. Chúng ta đem lời nầy vào kế hoạch sống Mùa Chay của chúng ta và dâng lên Chúa - không phải như những nhiệm vụ phải hoàn thành, mà như một phần trong mối tương quan của chúng ta với Chúa và những người xung quanh. Bởi vì, Mùa Chay cuối cùng chính là về những mối tương quan chúng ta vun đắp: với Thiên Chúa, với tha nhân và với chính mình.
Vì thế, chúng ta cần tận dụng Mùa Chay như một thời điểm đổi mới các mối tương quan trong đời sống đức tin thường ngày, không chỉ chú trọng đời sống cầu nguyện mà còn thực hành các hành động nhân đức. Thực hành bác ái không hệ tại ở những việc lớn lao mà bắt đầu từ những điều đơn sơ trong tương quan đời sống. Chúa Giêsu đã khẳng định: “Ai cho một trong những kẻ bé nhỏ nầy uống dù chỉ một chén nước lã thôi vì người ấy là môn đệ Thầy, thì Thầy bảo thật anh em, người ấy sẽ không mất phần thưởng đâu” (Mt 10,42). Một lời hỏi thăm chân thành, một cử chỉ cảm thông, một sự hy sinh âm thầm vì người khác - tất cả đều có giá trị trước mặt Chúa nếu được thực hiện với tình yêu.
Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II dạy: “Bác ái Kitô giáo không chỉ là bố thí, mà còn là sự chia sẻ sâu xa trong tình liên đới”. Trước hết, bác ái bằng sự phục vụ, khi chúng ta dành thời gian để lắng nghe, thăm hỏi và giúp đỡ những người đang gặp khó khăn trong gia đình, nơi xứ đạo hay xóm giềng. Kế đến, bác ái thể hiện qua sự tha thứ, khi chúng ta biết buông bỏ những oán hận, chủ động hòa giải với những người mình từng mâu thuẫn, vì không có tình yêu nào lớn hơn sự tha thứ. Hơn nữa, bác ái là dám bước vào thế giới của người khác, để đồng cảm với những nỗi đau và mất mát của họ như chính mình đang chịu đựng; là trao gửi lòng tôn trọng, yêu thương và bằng chính sự hiện diện đầy tình người của chúng ta. Ngoài ra, bác ái còn được thể hiện qua sự chia sẻ vật chất: khi chúng ta biết sống tinh thần tiết chế, giảm bớt nhu cầu cá nhân để san sẻ với những người kém may mắn. Và sau cùng, bác ái còn có thể thực hành qua lời cầu nguyện, khi chúng ta dâng lên Chúa những lời nguyện cho người đau khổ, người bị bỏ rơi, những linh hồn nơi luyện ngục và cả những người làm tổn thương ta.
Là thành viên trong gia đình Caritas, chúng ta được mời gọi thể hiện tình yêu của Thiên Chúa với mọi người: gia đình, bạn bè, hàng xóm và cả những người xa lạ. Mùa Chay là thời gian đặc biệt trong năm, khi chúng ta có thể sống đạo cách mạnh mẽ hơn, để thực sự thực hành những điều mình rao giảng. Mùa Chay không phải là một cuộc chạy đua đến sự hoàn hảo, mà là một hành trình biến đổi. Đó là để Chúa Giêsu hành động trong chúng ta, chữa lành những gì còn tổn thương và làm sâu sắc hơn mối tương quan của chúng ta với Thiên Chúa, với chính mình và với tha nhân. Trong Mùa Chay nầy, hãy suy xét xem Thiên Chúa đang mời gọi chúng ta yêu thương người khác sâu xa hơn như thế nào, đặc biệt là những người khiến chúng ta cảm thấy khó yêu thương nhất.
Đó chỉ là một chút suy tư nhỏ bé về Mùa Chay, bởi thiết nghĩ nó cần thiết biết bao khi đó là lời mời gọi không chỉ của Chúa Giêsu, của Hội Thánh mà còn là tiếng gọi của lương tâm mỗi con người để thực hiện, để làm những công việc bác ái nơi những người anh chị em của mình!
Nguyện xin Thiên Chúa là nguồn mạch Tình Yêu ban ơn gìn giữ cho tình yêu và việc bác ái của chúng ta.
Caritas Vĩnh Long
