 |
| Neil Bussey | Neil Bussey |
Các nhà lãnh đạo Giáo hội Philippines, Đức Tổng Giám mục Gilbert Garcera và Đức Hồng y Virgilio David, có một số lời khuyên sáng suốt.
Khi đọc về sự đau khổ của các Kitô hữu ở Nigeria, một thực tế nổi bật: Bất chấp những khó khăn khi tham dự Thánh lễ tại quốc gia này, một báo cáo năm 2023 cho thấy 94% những người tự nhận mình là Công giáo ở Nigeria được khảo sát cho biết họ tham dự Thánh lễ hàng tuần hoặc hàng ngày.
Điều này trái ngược với nhiều quốc gia khác, nơi việc tham dự Thánh lễ dễ dàng hơn nhiều nhưng lại có ít người tham dự hơn. Cuộc khảo sát gần đây nhất do Tổ chức Khảo sát Xã hội (Social Weather Station - SWS) của Philippines thực hiện năm 2023 cho thấy 37% người Philippines tham dự Thánh lễ hàng tuần.
Một linh mục người Philippines đã lưu ý trong một bài giảng năm 2024 rằng hầu hết những người không tham dự Thánh lễ có lẽ không hiểu Bí tích Thánh Thể là gì. Ngài dựa trên giả thuyết của mình vào một nghiên cứu do Ủy ban Giám mục về Giới trẻ (Episcopal Youth Commission) thực hiện vào khoảng năm 2000, cho thấy chỉ có 37% thanh niên lãnh nhận các bí tích thường xuyên. Vào thời điểm bài giảng năm ngoái, nhóm thanh niên này đã ở độ tuổi 35-50, cùng độ tuổi với những người được phỏng vấn trong cuộc khảo sát SWS năm 2023.
Những tỷ lệ phần trăm này không mấy khả quan, khi mà số liệu thống kê cho thấy người Công giáo chiếm 75% dân số Philippines. Những nghiên cứu này chỉ ra rằng Giáo hội Công giáo Philippines sẽ được hưởng lợi từ việc tái truyền giáo cho những người Công giáo đã được rửa tội.
Một mục tiêu đáng giá cho Giáo hội địa phương là trang bị cho những người Công giáo Philippines bình thường sự đào tạo về mặt trí tuệ và thiêng liêng mà họ cần để biến đức tin được thừa hưởng của họ thành niềm tin cá nhân. Được trang bị niềm tin này, chúng ta sẽ càng giỏi hơn trong việc truyền cảm hứng cho gia đình và bạn bè của mình bước theo Chúa Giêsu với lòng trung thành hơn.
Trong quý cuối năm 2025, hai vị giám mục của Philippines này đã chia sẻ những hiểu biết về cách những người Công giáo Philippines bình thường có thể trở thành những người truyền giáo tốt hơn vào năm 2026 và những năm tiếp theo.
Những câu chuyện, chứ không phải những lập luận
Đức Hồng y Virgilio David, trong bài phát biểu tại Đại hội Truyền giáo Châu Á ngày 29 tháng 11 năm 2025, ở Penang, Malaysia, đã khuyến nghị người châu Á nên học cách truyền bá Tin Mừng thông qua “kinh nghiệm sống, ký ức văn hóa và đối thoại chia sẻ.” Đặc biệt, ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kể chuyện trong truyền thống châu Á.
Ngài nói rằng từ rất lâu trước khi có các giáo lý và thần học chính thức, các nền văn hóa châu Á đã truyền tải chân lý thông qua sử thi, truyền thuyết, dụ ngôn và những ký ức được chia sẻ.
Ngài nói thêm rằng Giáo hội nên học hỏi từ truyền thống này bằng cách tiếp cận mọi người không phải bằng lập luận hay áp lực mà bằng chứng từ, lòng thương xót và sự hiện diện.
Sự nhấn mạnh này vang vọng những nhận xét của Đức Hồng y Antonio Luis Tagle về vai trò lãnh đạo Kitô giáo trong một cuộc phỏng vấn năm 2017. Trong cuộc trò chuyện đó, ngài chia sẻ rằng những câu chuyện có sức thuyết phục hơn những giải pháp khi các nhà lãnh đạo đối mặt với những tình huống khó xử của con người (tức là những vấn đề không có giải pháp rõ ràng).
Đức Hồng y David mở rộng phạm vi tiếp cận cho những hiểu biết sâu sắc của Đức Hồng y Tagle đến tất cả các tín hữu Công giáo, vì Giáo hội kêu gọi mỗi người hướng dẫn thế giới trở về với Chúa Giêsu.
Tuy nhiên, theo Đức Hồng y, ơn gọi phổ quát này, đặc biệt là ở Philippines và khắp châu Á, đòi hỏi những cách tiếp cận mang tính liên hệ và tôn trọng hơn là những cuộc tranh luận gay gắt. Ngài nhấn mạnh rằng cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn này trong việc chia sẻ Tin Mừng sẽ giúp hàn gắn những vết thương từ thời kỳ thuộc địa, thời kỳ mà Kitô giáo lần đầu tiên đến châu Á. Ngài nhắc nhở đại hội rằng phong cách nhẹ nhàng này đòi hỏi chúng ta phải sống Tin Mừng trước khi rao giảng và khuyên chúng ta nên noi gương những gì Chúa Giêsu đã làm trên đường Emmaus.
Trong cuộc trò chuyện đó, Chúa Giêsu không tiết lộ danh tính của mình bằng lời nói. Điều khải mở mầu nhiệm chính là khoảnh khắc Người bẻ bánh. Bằng cách đề cập đến câu chuyện này, Đức Hồng y David nhắc nhở người Philippines rằng hành động thường là những “lời nói” mạnh mẽ nhất mà chúng ta có khi chia sẻ kho tàng đức tin của mình.
Hãy cùng nhau khôi phục lại thói quen dùng bữa mà không có thiết bị điện tử!
Vào ngày 28 tháng 12 năm 2025, Lễ Thánh Gia, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Philippines, Đức Tổng Giám mục Gilbert Garcera, đã mời gọi giáo dân của mình khôi phục lại thói quen dùng bữa cơm gia đình mà không có thiết bị điện tử. Ngài nói với những người nghe: “Các gia đình không còn trò chuyện với nhau nữa.” Ngài than thở rằng trong nhiều gia đình, cha mẹ và con cái mải mê lướt điện thoại thay vì tạo nên những cuộc chuyện trò đầy ý nghĩa.
Đức Giám mục nhắc nhở những người nghe rằng trò chuyện quanh bàn ăn gia đình là một cách hiệu quả để xây dựng sự gắn kết trong gia đình. Lời mời gọi tránh xa các thiết bị điện tử cũng là một cách mà các bậc cha mẹ Philippines có thể truyền đạt đức tin của mình cho con cái một cách thuyết phục. Ngay cả khi không bàn về Kinh Tin Kính, cuộc đối thoại chăm chú của họ với con cái cũng phản ánh sự quan tâm của Thiên Chúa đến tâm hồn của mỗi tín hữu.
Biến thói quen này thành trụ cột của đời sống gia đình sẽ giúp hạt giống đức tin bén rễ sâu hơn trong cả cha mẹ và con cái.
Chúng ta cần suy ngẫm về ý nghĩa thực sự của một gia đình yêu thương
Trong cùng bài giảng, Đức Tổng Giám mục Garcera đã lưu ý đến xu hướng nhầm lẫn giữa trẻ em và vật nuôi trong cộng đồng người Philippines.
“Hiện nay, chó và mèo đang được đối xử như thành viên trong gia đình,” ngài nói, dẫn chứng các sự việc mục vụ trong tổng giáo phận liên quan đến yêu cầu đối xử đặc biệt với động vật trong các buổi lễ nhà thờ.
Theo Đức Tổng Giám mục Garcera, sự nhầm lẫn có phần hài hước này có thể là lời mời gọi để suy ngẫm nghiêm túc về ý nghĩa thực sự của một gia đình yêu thương. Hy vọng rằng, một khi người Philippines đã suy ngẫm về câu hỏi này, họ sẽ có thể yêu thương và hướng dẫn gia đình mình tốt hơn theo kế hoạch khôn ngoan của Thiên Chúa, kế hoạch mà theo Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, là nền tảng tốt nhất cho mọi quốc gia và toàn thế giới:
“Gia đình như thế nào, quốc gia như thế đó và toàn thế giới mà chúng ta đang sống cũng như vậy.” (Tông du Australia, Bài giảng, 4)
Tác giả: Simone Lorenzo-Peckson – Nguồn: Aleteia (17/3/2026)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
