 |
| Thánh Têrêsa Bênêđicta Thánh giá (Edith Stein), ảnh được chụp trong khoảng năm 1938-1939 (photo: Public Domain) |
Trong lễ tuyên thánh năm 1998, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã mô tả thánh nữ là “một vị tử đạo vì tình yêu, người đã hy sinh mạng sống vì bạn bè, [và] không ai có thể vượt qua ngài trong tình yêu.”
Năm 1893, một bi kịch đã làm rung chuyển nền tảng của gia đình Thánh Edith Stein. Mẹ ngài, Auguste Stein, đã sinh 11 người con, trong đó bốn người chết khi còn nhỏ. Khi Thánh Edith, con út, mới 2 tuổi, chồng của bà Auguste bắt đầu công việc kinh doanh liên quan đến xưởng gỗ của mình. Đứa bé gọi người cha lại để hôn tạm biệt, và đó là lần cuối cùng bà Auguste nhìn thấy chồng mình. Ông qua đời vì sốc nhiệt vào ngày hôm đó.
Góa chồng ở tuổi 44, phải nuôi 7 đứa con, bà Auguste Stein âm thầm chịu đựng khi tiếp quản việc trong coi xưởng gỗ. Trong một lĩnh vực mà phụ nữ thường không quen, bà đã thể hiện xuất sắc, thường làm việc 16 tiếng mỗi ngày. Động lực của bà rất mạnh mẽ và vị tha, bởi ưu tiên hàng đầu của bà là mang đến cho con cái mọi cơ hội được học hành tử tế.
Bà Auguste khao khát biến ước mơ của các con thành hiện thực, nên khi Thánh Edith nói muốn học đại học, bà đã lên kế hoạch ngay từ đầu. Đối với Thánh Edith, việc học triết học đồng nghĩa với việc theo đuổi chân lý mà ngài hằng khao khát. Năm 15 tuổi, bà trở thành người vô thần, mặc dù mẹ bà rất gắn bó với đức tin Do Thái giáo.
Thánh Edith Stein sinh ra tại Breslau, Đức, vào Ngày Đại xá của người Do Thái, ngày 12 tháng 10 năm 1891. Sinh ra trong một gia đình Do Thái, cuối cùng thánh nữ trở thành một triết gia, một tín hữu Công giáo, một nữ tu và sau đó là một vị thánh. Việc ngài chọn tên thánh là Têrêsa Bênêđicta Thánh Giá biểu thị mối liên hệ huyền bí của ngài với sự đau khổ của Chúa Kitô.
Thánh Edith đã vươn lên đứng đầu lớp và nhận bằng tiến sĩ triết học vào năm 1917, tốt nghiệp với bằng danh dự cao nhất. Thánh nữ chưa bao giờ nghe nói đến việc “vác thập giá của Chúa Kitô,” nhưng đây chính là điều ngài đã trải qua khi nộp đơn xin việc làm ở vị trí giáo sư đại học - và bị từ chối vì là phụ nữ. Sau này, sau khi cải đạo sang Công giáo, thánh nữ đã có một nhận thức đáng kinh ngạc rằng ngay cả những người không biết về thập giá của Chúa Kitô cũng có thể đang mang nó khi họ chịu bất công.
Khi Thánh Edith còn học đại học, ngài đã có ba trải nghiệm khơi dậy sự tò mò của mình về Kitô giáo. Một trải nghiệm xảy ra khi ngài và một người bạn đang tham quan một nhà thờ lớn và nhìn thấy một người phụ nữ với những chiếc túi mua sắm đang cầu nguyện ở đó.
Trong cuốn Cuộc sống trong một gia đình Do Thái, Thánh Edith viết: “Trong các giáo đường Do Thái hoặc các nhà thờ Tin Lành mà tôi đã đến thăm, người ta chỉ đến để cầu nguyện. Nhưng ở đây, có người đã làm gián đoạn việc mua sắm hàng ngày của mình để đến nhà thờ này… như thể cô ấy đến đây để trò chuyện thân mật.”
Trải nghiệm thứ hai xảy ra khi Thế chiến thứ nhất bùng nổ và một trong những người bạn của Thánh Edith, Adolf Reinach, một người cải đạo sang Kitô giáo, đã tử trận. Thánh Edith đến thăm người góa phụ của bạn mình, cũng là một người cải đạo, và nghĩ rằng bà sẽ rất đau khổ. Tuy nhiên, người góa phụ ấy lại toát lên sự can đảm và bình an. Sau này, Thánh Edith nhận ra niềm tin vào sự Phục sinh của người phụ nữ này đã mang lại cho bà hy vọng được gặp lại chồng mình.
Thánh Edith quyết định tình nguyện làm y tá cho Hội Chữ thập đỏ ở Áo, đến một bệnh viện chuyên điều trị bệnh nhân mắc các bệnh truyền nhiễm. Sau khi hoàn thành khóa đào tạo, ngài nhận được một chiếc trâm cài áo tráng men, in hình chữ thập đỏ trên nền trắng. Biểu tượng thập giá của Kitô giáo lúc bấy giờ không gây ấn tượng mạnh với ngài.
Khi chăm sóc những người lính bị thương và hấp hối, thánh nữ đã thực hiện những hành động tử tế nhỏ bé, bộc lộ tấm lòng nhân hậu của mình.
Ví dụ, khi một người đồng đội bỏ ăn, nhưng ngài phát hiện ra anh ấy thích cam và sô cô la, nên ngài đã tặng anh ấy. Thánh nữ làm việc không biết mệt mỏi, và chỉ sau hai tuần làm tình nguyện viên, ngài đã phụ trách 60 bệnh nhân thương hàn.
Bước ngoặt thứ ba trong cuộc đời của Thánh Edith đến vào năm 1921, khi bà đang tìm một cuốn sách để đọc tại nhà một người bạn và tình cờ tìm thấy cuốn tự truyện của Thánh Têrêsa thành Avila, một Tiến sĩ Hội Thánh thuộc Dòng Cát Minh. Sau khi đọc cuốn sách, ngài tuyên bố: “Đây là sự thật.” Ngay lúc đó, thánh nữ quyết định theo Công giáo và trở thành nữ tu Dòng Cát Minh.
Thánh Edith được rửa tội năm 1922 và gia nhập tu viện Cát Minh 10 năm sau đó, lấy tên là Têrêsa Bênêđicta Thánh Giá. Chị gái của ngài, Rosa, cũng gia nhập tu viện nàykhông lâu sau đó.
Trong một bức thư, Thánh Têrêsa Bênêđicta đã viết một cách hùng hồn về thập giá:
“Nhờ thập giá, tôi hiểu được vận mệnh của dân Thiên Chúa, vận mệnh này… bắt đầu được công bố. Tôi nghĩ rằng những ai nhận ra đó là thập giá của Chúa Kitô thì phải tự mình gánh vác vận mệnh đó nhân danh tất cả mọi người.”
Khi chiến dịch tàn bạo của Hitler chống lại người Do Thái lan rộng khắp nước Đức, một số thành viên trong gia đình Thánh Teresa đã trốn sang các nước khác, nhưng những người khác thì không may mắn như vậy. Được viết vào Chúa nhật Thương Khó năm 1939, thánh nữ đã đề cập đến việc hiến thân làm vật hy sinh cho hòa bình, để Hitler, người mà ngài gọi là “Kẻ Phản Kitô,” bị đánh bại.
Một tài liệu từ Hội Chữ thập đỏ Hà Lan tiết lộ rằng Thánh Têrêsa Bênêđicta đã trở thành nạn nhân trong kế hoạch chết người của Hitler. Tài liệu này liệt kê Edith Teresa Hedwig Stein sẽ phải bị bắt “vì lý do chủng tộc và cụ thể là vì dòng dõi Do Thái” vào ngày 2 tháng 8 năm 1942. Ngày 7 tháng 8, thánh nữ và người em gái đã bị đưa đến trại Auschwitz, nơi các ngài qua đời hai ngày sau đó.
Lời kể của những người chứng kiến mô tả Thánh Têrêsa Bênêđicta là người thanh thản và giàu lòng trắc ẩn khi chăm sóc những người khác trong trại. Trong lễ tuyên thánh năm 1998, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã mô tả ngài là “một vị tử đạo vì tình yêu, người đã hy sinh mạng sống vì bạn bè, [và] không ai có thể vượt qua ngài về tình yêu.”
Thật là một bản tóm tắt tuyệt đẹp về một vị thánh đã sống trong sự kết hợp huyền nhiệm với thập giá của Chúa Kitô!
Tác giả: Lorraine V. Murray – Nguồn: National Cathiolic Register (09/8/2025)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
