 |
| Photo by Handout / VATICAN MEDIA / AFP |
Chuyến thăm Monaco của Đức Giáo hoàng Lêô XIV gây bất ngờ. Thông qua những lựa chọn mang tính biểu tượng, ngài đã phác họa những đường nét cho triều đại giáo hoàng của mình. Nhà phân tích địa chính trị Jean-Baptiste Noé nhận thấy trong điều này dấu ấn của một tầm nhìn chiến lược mạch lạc, được thực hiện một cách kiềm chế và thận trọng.
Bầu trời xanh tuyệt đẹp, biển cả, một thành phố ngăn nắp, dân cư đông đảo và vui tươi. Những hình ảnh về chuyến thăm của Đức Giáo hoàng Lêô XIV thật đẹp, phản ánh một chuyến thăm kéo dài cả ngày diễn ra suôn sẻ. Nhưng chuyến thăm này cũng đặt ra nhiều câu hỏi: tại sao lại là Monaco, và tại sao lại là chuyến thăm đến một thành phố “giàu có” như vậy? Nói cách khác, một thành phố được cho là không cần đến Đức Giáo hoàng và Giáo hội. Đằng sau chuyến thăm này, những đường nét của năm đầu tiên trong triều đại giáo hoàng đang dần hình thành.
Thể hiện bản thân một cách kín đáo
Phương pháp tiếp cận đầu tiên là sức mạnh nằm ở sự thận trọng. Đức Giáo hoàng Lêô XIV không chọn những hình ảnh gây chia rẽ, những lời lẽ sáo rỗng hào nhoáng, hay những bài phát biểu mang tính tranh luận. Ngài hành động một cách điềm tĩnh và thận trọng, đồng thời khéo léo truyền tải những cụm từ và hình ảnh nói lên rất nhiều điều về hướng đi cho triều đại giáo hoàng của mình.
Hình ảnh đầu tiên là về phương tiện di chuyển. Đến bằng trực thăng từ Rome, Đức Giáo hoàng đã có thể hạ cánh tại sân bay trực thăng của Monaco và do đó đến thẳng lãnh thổ của công quốc, nơi ngài được Thân vương Alberto II tiếp đón. Trước đó, các thành viên còn lại của phái đoàn đã di chuyển bằng máy bay, hạ cánh tại sân bay Nice và tiếp tục hành trình bằng ô tô. Nếu cũng đi máy bay, Đức Giáo hoàng sẽ phải hạ cánh ở Nice, trên lãnh thổ Pháp. Điều này sẽ đòi hỏi một nghi thức tiếp đón trang trọng tại sân bay. Bằng cách chọn trực thăng, Đức Giáo hoàng đã đơn giản hóa nghi thức và chứng tỏ rằng chuyến thăm của ngài chỉ dành riêng cho Monaco.
Một tầm nhìn cổ điển về cương vị giáo hoàng
Hình ảnh thứ hai là về y phục được mặc: áo choàng đỏ và khăn choàng của các tông đồ Phêrô và Phaolô, những trang phục phụng vụ thường được mặc khi có mặt các nguyên thủ quốc gia. Trang phục mà Đức Giáo hoàng mặc trong cuộc gặp với Thân vương Alberto II, trong chuyến thăm nhà thờ chánh tòa và trong Thánh lễ, cho thấy bản chất của thời điểm đó dù là nó mang tính thiêng liêng hay chính trị. Trong chuyến thăm này, cũng như ở Rome, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã khôi phục việc sử dụng y phục giáo hoàng mà Đức Giáo hoàng Phanxicô đã từ bỏ, một dấu hiệu của sự trở lại với tầm nhìn cổ điển về cương vị giáo hoàng.
Hình ảnh thứ ba là về những địa điểm đã được viếng thăm. Bốn địa điểm được chọn minh chứng cho sự thống nhất của Giáo hội: Dinh Thân vương, nơi đặt quyền lực chính trị; nhà thờ chính tòa, để gặp gỡ các linh mục, nữ tu và cộng đồng Công giáo; Nhà thờ Thánh Devota, để gặp gỡ các dự tòng và giới trẻ, cũng như ca ngợi lòng đạo đức của dân chúng; và Sân vận động Louis II để cử hành Thánh lễ. Những khoảnh khắc thiêng liêng, chính trị và bình dân xen kẽ nhau, trong sự thống nhất của một hành trình chứng tỏ rằng Giáo hội hiện diện khắp mọi nơi và nói chuyện với tất cả mọi người.
Phạm vi toàn cầu
Một số nhà bình luận bày tỏ sự ngạc nhiên rằng chuyến đi này diễn ra ở Monaco, thành phố của du thuyền và giới tài chính. Như thể Đức Giáo hoàng và Giáo hội phải từ chối một số nơi, một số người nhất định, chỉ để nói chuyện với những khu ổ chuột và người nghèo. Điều này bỏ qua thực tế rằng Giáo hội, và do đó là Đức Giáo hoàng, nói chuyện với tất cả mọi người: tại Câu lạc bộ Du thuyền Monaco cũng như ở các khu ổ chuột của Cameroon, nơi Đức Giáo hoàng sẽ đến thăm trong vài tuần tới. Nó cũng bỏ qua sự nghèo nàn về tinh thần có thể ảnh hưởng đến dân cư sống ở Monaco: người ta có thể là tỷ phú nhưng không hạnh phúc, sở hữu nhiều xe hơi nhưng vẫn sống một cuộc đời trống rỗng. Nó cũng bỏ qua trách nhiệm đạo đức đặt lên vai giới tinh hoa toàn cầu này, điều mà Đức Giáo hoàng đã nhắc nhở chúng ta. Chính các doanh nhân đang giảm nghèo, chính các nhà tài chính có thể tìm ra nguồn tiền cần thiết để tài trợ cho nghiên cứu y học, để mua thuốc men và thiết bị chăm sóc sức khỏe. Do đó, chính họ, thông qua công việc và sự khéo léo của mình, phải chống lại nghèo đói ở những nơi khác trên thế giới.
Địa Trung Hải: một sự lựa chọn chiến lược
Monaco cũng là một điểm dừng chân khác trong chuỗi các chuyến đi thể hiện sự gắn kết mạnh mẽ về mặt địa lý: đó là khu vực Địa Trung Hải. Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã đến Thổ Nhĩ Kỳ và Nicaea, những nơi chưa từng có vị giáo hoàng nào đặt chân đến, sau đó đến Lebanon, Monaco, và sắp tới là Algeria, hai điểm đến khác cũng là lần đầu tiên trong các chuyến thăm của Đức Giáo hoàng. Trong bốn chuyến đi đầu tiên của mình, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã chọn bốn quốc gia Địa Trung Hải và ba thành phố chưa từng được Đức Giáo hoàng viếng thăm. Điều này được thực hiện một cách kín đáo, nhưng nó nói lên rất nhiều điều về hướng đi đã chọn. Địa Trung Hải như một hình ảnh thu nhỏ của nhiều thách thức hiện nay, đặc biệt là đối với hòa bình. Một vị giáo hoàng nói chuyện với toàn thế giới, lần này là với một chế độ quân chủ Công giáo nơi Công giáo là quốc giáo, và trong hai tuần, với một quốc gia Hồi giáo nơi các Kitô hữu bị bách hại.
Đức Giáo hoàng viếng thăm nhiều quốc gia và nền văn hóa khác nhau, nhưng ngài chứng tỏ rằng đức tin không có biên giới và thông điệp của Chúa Kitô phải đến với tất cả mọi người, dù họ đang ở trên một chiếc du thuyền hay trong một quốc gia đang có chiến tranh.
 |
 |
 |
 |
| © GREGORIO BORGIA | POOL | AFP |
Tác giả: Jean-Baptiste Noé – Nguồn: Aleteia (31/3/2026)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
