 |
| Đức Hồng y Josef Beran CTK Historic | Alamy Stock Photo |
Nơi trung tâm của Phòng thánh của Vatican, giữa những vật dụng phụng vụ quý giá nhất, có một hộp cá mòi đơn giản. Nhưng hộp cá này lại không hề tầm thường: nó từng được dùng làm chén thánh cho Đức Hồng y người Cộng hòa Séc Josef Beran trong thời gian ngài bị giam cầm trong các trại tập trung của Đức Quốc xã. Một biểu tượng nổi bật gợi nhớ đến sức mạnh của đức tin khi đối mặt với hoàn cảnh gian khổ và lòng khiêm nhường.
Trong số những báu vật không công khai của Phòng thánh Vatican*, bên cạnh những chén thánh bằng vàng và những phẩm phục phụng vụ tuyệt vời, có một vật thể khác thường: một hộp thiếc đựng cá mòi giản dị. Được Hồng y người Cộng hòa Séc Josef Beran, nay là Tôi tớ Chúa, sử dụng như một chén thánh trong những năm tháng bị giam cầm trong các trại tập trung của Đức Quốc xã, nó thể hiện sức mạnh của đức tin ngay trong cảnh tù đày.
Báu vật của giáo hoàng
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2011 với hãng truyền thông Zenit của Ý, Cha Pavol Benedik, cựu phụ trách phòng thánh của Đức Giáo hoàng, đã nhắc đến những chiếc chìa khóa quan trọng nhất trong bộ sưu tập của ông: trong đó có chiếc chìa khóa của Phòng thánh Vatican. Căn phòng này lưu giữ báu vật của giáo hoàng, bao gồm các thánh tích, chén thánh và những tấm vải lanh đặc biệt. Trong số đó có một vài vật phẩm vô cùng quý giá, chẳng hạn như chén thánh bằng vàng năm 1854 được sử dụng trong Thánh lễ công bố tín điều Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội của Đức Giáo hoàng Piô IX, và ngay bên cạnh đó là một hộp cá mòi dùng để cử hành Thánh lễ trong bóng tối từ một trại tập trung của Đức Quốc xã.
Sự chiến thắng của Tin Mừng trong cảnh tù đày
Đức Hồng y Josef Beran sinh năm 1888 tại Bohemia. Là Tổng Giám mục Praha, ngài bị bắt giữ lần đầu tiên bởi Đức Quốc xã và sau đó là chế độ cộng sản, phải chịu đựng mười bảy năm giam cầm và cô lập hoàn toàn. Bị tước đoạt mọi thứ trong trại tập trung Dachau, nơi dịch thương hàn suýt cướp đi mạng sống của ngài, Đức Hồng y Josef Beran đã bí mật cử hành Bí tích Thánh Thể. Không có chén thánh, ngài đã dùng một hộp cá mòi đơn giản, được rửa sạch và thánh hiến. Vật dụng hàng ngày này, vốn thường bị vứt bỏ, đã trở thành vật chứa đựng Mình và Máu Thánh Chúa Kitô. Hành động của Đức Hồng y thể hiện chiều sâu đức tin của ngài: nơi phẩm giá con người bị chà đạp và đức tin bị cấm đoán, việc cử hành vẫn có thể thực hiện được nhờ sự khiêm nhường và tài khéo léo của vị tư tế. Đức Hồng y Josef Beran, người từ chối sự áp bức, đã kết thúc cuộc đời mình ở Rôma, được phong làm hồng y, và sau đó được chuyển đến Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô để ở cùng với các Đức Giáo hoàng. Năm 2018, di hài của ngài được đưa về Praha.
Thánh Giáo hoàng Phaolô VI, cảm động trước đời sống chứng nhân của Đức Hồng y, đã yêu cầu bảo quản hộp cá mòi này bên cạnh những biểu tượng quý giá nhất trong số những báu vật của giáo hoàng. Câu chuyện của Đức Hồng y Josef Beran mời gọi chúng ta suy ngẫm về sự cao cả của đời sống thiêng liêng ẩn sau sự giản dị vật chất. Trong khi có những những chén thánh quý giá lấp lánh trong số những báu vật của giáo hoàng, thì hộp cá mòi này lại là minh chứng cho sự chiến thắng của Tin Mừng trước nghịch cảnh.
Tác giả: Hortense Leger & Paulo Teixeira – Nguồn: Aleteia (09/02/2026)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
---------------
* Phòng thánh Vatican hay Phòng thánh của Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô ở Vatican (La Sacristie du Vatican), được xây dựng từ năm 1776 đến năm 1784 bởi Carlo Marchionni dưới thời Đức Giáo hoàng Piô VI, là một công trình kiến trúc đồ sộ nằm cạnh vương cung thánh đường. Nơi đây được sử dụng để chuẩn bị cho các nghi lễ cũng như để lưu giữ các báu vật liên quan đến phụng vụ.
