4. Chăm Sóc Mục Vụ Cho Người Di Dân

Từ những suy tư thần học, sau đây là một vài gợi ý trong việc chăm sóc mục vụ cho người di dân.

a. Thánh Lễ và Các Bí Tích

Các thánh lễ cho người di dân nên được khuyến khích mở rộng để đáp ứng nhu cầu tâm linh của các người tạm cư, xa xứ. Mọi thành phần dân Chúa trong cộng đoàn địa phương cố gắng giúp anh chị em di dân chóng hội nhập và có cuộc sống tâm linh. Làm sao để những người di dân mau chóng gia nhập các giáo xứ, cộng đoàn địa phương, để họ có thể lãnh nhận các bí tích thường xuyên.

b. Hoạt Động Văn Hoá, Giải Trí Lành Mạnh

Nhà thờ cũng còn là nơi các di dân gặp gỡ, sinh hoạt để cùng nâng đỡ và tương trợ trong đời sống tâm linh và xã hội. Các khoá tĩnh tâm, các buổi học hỏi /chia sẻ lời Chúa, họp nhóm, sinh hoạt ca đoàn cũng là những dịp để người di dân cùng nhau thăng tiến trong đời sống đạo. Cần có một không gian sinh hoạt để các người tạm cư, nhất là công nhân lao động xa nhà đến với nhau để thư giãn, kết bạn, và vui chơi lành mạnh qua các hoạt động thể thao, văn nghệ, picnic, dã ngoại, v.v.

c. Tư Vấn, Giáo Dục và Chăm Sóc Sức

Người tạm cư cũng có nhu cầu được tư vấn về những luật lệ và quyền lợi lao động, trau dồi thêm tay nghề, ngoại ngữ, kiến thức để họ nhanh chóng hoà nhập vào xã hội và môi trường chung quanh. Có thể lập ra những chương trình dạy nghề, dạy kỹ năng sống, ngoại ngữ, giới thiệu việc làm để giúp những người di dân, đặc biệt những người lao động trẻ thăng tiến bản thân và đóng góp tốt hơn cho xã hội.

Ngoài ra, người di dân cũng cần được tư vấn về đời sống tinh thần giúp họ vượt qua những nỗi cô đơn, khủng hoảng trong cuộc sống. Cần đặc biệt chú ý đến khía cạnh gia đình của những người di dân. Tình trạng chia cắt xa nhà của di dân dễ làm quan hệ gia đình của họ lỏng lẻo, dễ tổn thương. Đặc biệt các chị em phụ nữ xa chồng, con, cần phải được giúp đỡ để tránh tình trạng đổ vỡ gia đình khi gặp quá nhiều áp lực trong cuộc sống.

Nên liên kết những trạm y tế, phòng khám miễn phí để giúp các di dân nghèo được tiếp cận với những dịch vụ y tế, khám bệnh, lấy thuốc, được tư vấn về dinh dưỡng, điều kiện vệ sinh, phòng bệnh.

d. Bảo Vệ trước Pháp Luật

Trong một số trường hợp, các di dân bị lạm dụng tình dục, bạo hành, là nạn nhân của việc lừa đảo, bắt cóc, buôn người. Điều này thường xảy ra ở những người đi làm việc ngoài nước, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em. Đây cũng là một mối quan tâm chung của xã hội, và đòi hỏi nhiều công sức cũng như hợp tác với các cơ quan có thẩm quyền ở các nước sở tại hầu giải cứu và đưa họ về nước.

Việc nhập cư trái phép còn dẫn đến tình trạng lạm dụng và bạo hành người lao động di dân. Các tín hữu cùng chung tay vận động để chính quyền có những chính sách lao động đúng đắn để người di dân có những cơ hội tìm việc làm và những điều kiện sống tốt hơn, cũng như để giảm thiểu tình trạng buôn bán và bóc lột người lao động nhập cư.

Cần cộng tác với các tổ chức thiện nguyện địa phương tìm cách chăm sóc cho những anh chị em này.  Việc lập các mạng lưới xã hội, kênh thông tin để thông báo rộng rãi tình trạng của những anh chị em này cho những cơ quan hữu trách và những cá nhân quan tâm, cũng là một phương tiện hữu hiệu để giảm thiểu những nỗi đau của những mảnh đời bất hạnh.

Trên đây chỉ là một vài gợi ý cho mục vụ chăm sóc tinh thần và quan tâm cho những anh chị em di dân tạm thời. Đối với những di dân vĩnh viễn, cần có những chương trình, kế hoạch chung nhằm giúp họ mau chóng hoà nhập vào giáo hội địa phương.

Tạm Kết

Một nền thần học về di dân cố gắng diễn đạt một cái nhìn về con người trong hình ảnh Thiên Chúa (imago Dei). Đây là một nỗ lực suy tư về đức tin để làm sao hoá giải những xung khắc, căng thẳng giữa những định chế của nhân loại và tầm nhìn của Thiên Chúa (visio Dei) được hoàn thành nơi triều đại/vương quốc của Ngài (regnum Dei).  Sứ mạng của Giáo hội là tham gia vào sứ mạng của Thiên Chúa được thể hiện qua Đức Kitô (missio Dei) – sứ mạng cứu độ con người.

Việc quan tâm, chăm sóc cho người di dân về đời sống tinh thần và vật chất là cách người Công giáo sống Tin Mừng cứu độ.  Việc thể hiện đức ái với những anh chị em này là cách chúng ta gặp gỡ chính Đức Kitô, Đấng hiện diện trong những người bé mọn, nghèo hèn, bị bỏ rơi của xã hội. Đằng sau những con người di dân, bơ vơ, những người bị chà đạp, bóc lột, thấp cổ bé miệng, chính là Chúa Kitô, Đấng mà chúng ta sẽ gặp khi tính sổ cuộc đời trong ngày sau hết. “Vì xưa Ta đói các ngươi đã cho ăn; Ta khát các ngươi đã cho uống; Ta là khách lạ, các ngươi tiếp rước; Ta trần truồng các ngươi đã cho mặc; Ta đau yếu, các ngươi đã thăm nom; Ta ngồi tù các ngươi đã đến thăm…” (Mt 25, 34-36).

WHĐ (22.04.2021)
Trích Bản tin Hiệp Thông / HĐGM VN, Số 97 (Tháng 11 & 12 năm 2016)

 



[1] Theo World Migrant Report 2015 (http://publications.iom.int/system/files/wmr2015_en.pdf). Ngoài ra có thể tham khảo các nguồn sau đây về số liệu di dân trên thế giới: International Organization of Migration (IOM, http://www.iom.int/jahia/jsp/index.jsp), International Labor Organization (ILO, http://www.iol.org/global/lang-en/index.htm), United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR, http://www.unhcr.org), United Nations Department of Economic and Social Affairs (UNDESA, http://un.org/development/desa).

[2] Theo số liệu của Học Viện Ngoại giao năm 2012, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có trên 4 triệu người và phân bố không đồng đều tại 103 nước và vùng lãnh thổ trên khắp thế giới, 98% trong số đó tập trung ở 21 nước tại Bắc Mỹ, châu Âu, Đông Nam Á, Đông Bắc Á, và Úc. Xem: http://www.tgvn.com.vn/Item/VN/KieuBao/2012/8/AC00DE8998409F1F/

[3]Theo một phúc trình của Liên Hợp Quốc năm 2010 về tình trạng di dân trong nước, năm 2004-2009 có 6,6 triệu người di dân trong và ngoài tỉnh ở VN đa phần về lý do kinh tế.  Xem “Di cư trong nước: Cơ hội và thách thức đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Namhttps://vietnam.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/Migration%20Main%20Paper_VIE_FINAL_0.pdf

[4]Xem phúc trình “Di cư, tái định cư và biến đổi khí hậu tại Việt Nam” (2014). http://www.vn.undp.org/content/dam/vietnam/docs/Publications/Migration%20and%20climate%20change_BW_VN.pdf.

[7] Xem trang web của Uỷ ban Mục Vụ Di dân: https://hdgmvietnam.com/tin-tuc/di-dan