Chúng ta cần học hỏi từ trường dạy nhân đức của Chúa Giêsu, Đức Maria và Thánh Giuse.
Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York lưu giữ một bức tranh ba tấm (triptych) tuyệt đẹp về Thánh gia, được gọi là “Mérode Altarpiece,” do họa sĩ Robert Campin vẽ. Tấm bên trái của tác phẩm nghệ thuật này khắc họa cánh cửa mở với hai người đứng ngoài nhìn vào tấm chính mô tả Cảnh Truyền tin, trong khi tấm bên phải cùng mô tả Thánh Giuse trong xưởng mộc của mình. Kiệt tác nghệ thuật này thể hiện bản chất của người Kitô hữu khi họ suy ngẫm về cuộc đời của Thánh gia và những sự kiện phi thường xung quanh cuộc đời và ơn gọi mà Thiên Chúa dành cho các ngài. Nhìn thoáng qua ngôi nhà ở Nazareth, nơi Chúa Hài Đồng lớn lên, trưởng thành và khôn ngoan, chúng ta cảm nhận được cách Thánh gia ảnh hưởng đến đời sống gia đình trong thiên niên kỷ thứ ba. Trong những tường thuật Kinh Thánh về Chúa Giêsu, Đức Mẹ Maria và Thánh Giuse, chúng ta thấy tấm gương đời sống nhân đức của các ngài.
Các ngài tuân theo sự dẫn dắt của Thiên Chúa
Kinh Thánh đã mô tả cuộc sống ban đầu của Thánh gia khi Thiên Chúa mời gọi các ngài đến với một sứ mệnh đặc biệt. Qua thiên thần Gabriel, chúng ta gặp được Đức Mẹ Maria và biết về ơn gọi trở thành Mẹ Thiên Chúa của Mẹ. Sự giới thiệu về Thánh Giuse bắt đầu bằng việc ngài quyết định rời bỏ Đức Mẹ Maria một cách âm thầm, vì cho rằng Mẹ đã mang lại sự hổ thẹn và tủi nhục cho ngài và gia đình. Nhưng một thiên thần đã mời gọi Thánh Giuse thay đổi ý định và đón nhận Đức Mẹ Maria về nhà mình, trở thành người bảo hộ của Đức Maria và cha nuôi của Chúa Giêsu.
Trong ngôi nhà ở Nazareth đó, chúng ta gặp thấy một cặp vợ chồng thể hiện sự cởi mở để cho Thiên Chúa dẫn dắt cuộc sống của mình. Chắc chắn Đức Maria đã có những kế hoạch khác cho cuộc đời mình; như nhiều người tin rằng Mẹ đã khấn giữ đức khiết tịnh ngay từ rất sớm, vì vậy việc trở thành một người mẹ về thể xác là điều Mẹ không lường trước được. Tuy nhiên, Mẹ đã nghe thấy lời mời gọi của Thiên Chúa và biết rằng kế hoạch của Người thì tốt hơn cho cuộc đời Mẹ; do đó, Mẹ đã đáp lại bằng lời thưa “Xin vâng” của mình dành cho Thiên Chúa.
Thánh Giuse đã mở lòng đón nhận sứ giả được Thiên Chúa phái đến và đón nhận Đức Maria về nhà mình. Đây không phải là lần đầu tiên hay lần cuối cùng Thánh Giuse vâng theo sự dẫn dắt của Thiên Chúa trong cuộc đời của ngài khi ngài bảo vệ Thánh gia. Sau khi Chúa Giêsu sinh ra ở Bêlem, các ngài nghe theo lời một thiên thần thúc giục mà trốn sang Ai Cập để tìm nơi trú ẩn an toàn và chờ đợi ở đó cho đến khi một sứ điệp khác dẫn đưa các ngài trở về quê nhà. Thánh gia là một tấm gương tuyệt vời cho các gia đình ở khắp mọi nơi về việc luôn mở lòng đón nhận ý muốn của Thiên Chúa và luôn lắng nghe tiếng Người phán dạy. Thiên Chúa có thể bày tỏ ý muốn của Người qua cầu nguyện hoặc qua một người khác. Qua cầu nguyện và sự phân định của chính mình, chúng ta cũng có thể bước theo sự dẫn dắt của Thiên Chúa trong cuộc sống.
Một nơi dạy về nhân đức
Gia đình nên là nơi chính yếu để dạy về giáo lý. Thật không may, nhiều gia đình ngày nay lại để Giáo hội đảm nhiệm vai trò đó một mình. Ngôi nhà ở Nazareth, cùng với hội đường địa phương, hẳn là nơi dạy dỗ cho Trẻ Giêsu. Thánh gia đã dạy Chúa Giêsu cách đọc, và khi bắt đầu sứ vụ công khai của mình, Chúa Giêsu đã đọc từ cuộn sách và tuyên bố đoạn Kinh Thánh mà tai mọi người vừa nghe đã được ứng nghiệm (x. Lc 4:21). Đức Maria và Thánh Giuse hẳn đã dạy Trẻ Giêsu cách cầu nguyện, đặc biệt là kinh Shema, và nhiều năm sau, Chúa Giêsu đã dạy các môn đệ cách cầu nguyện với kinh Lạy Cha. Thánh Giuse có lẽ ra đã truyền nghề cho con trai của mình, người sau này đã chết trên cây thập giá. Chúa Giêsu rất quan tâm đến người nghèo và những người bị gạt ra ngoài lề xã hội. Tại ngôi nhà ở Nazareth, Người đã học được về lòng quảng đại và sự tử tế. Ngôi nhà ở Nazareth nhắc nhở chúng ta rằng gia đình có trách nhiệm dạy dỗ con cái về đức tin và làm gương sáng về đời sống nhân đức. Chúa Giêsu đã có cho mình những người cha mẹ thật tuyệt vời; Đức Maria không vướng mắc tội lỗi và Thánh Giuse được diễn tả là người công chính và khôn ngoan. Các bậc cha mẹ ngày nay có thể học hỏi từ Thánh Giuse và Đức Maria về cách dạy dỗ con cái mình.
 |
| “Mérode Altarpiece” - Wikimedia Commons |
Lời mời gọi sống đời khiết tịnh
Truyền thống Công giáo khẳng định niềm tin rằng Đức Maria trọn đời đồng trinh. Thánh Giuse thường được nhắc đến là người chồng vô cùng trinh khiết của Đức Maria, và trong Kinh cầu Thánh Giuse, ngài được công nhận là người bảo vệ sự khiết tịnh của Đức Trinh Nữ. Có lẽ đây là một cách khác mà Thánh Gia nêu gương cho thế giới hiện đại của chúng ta, một thế giới thường bị tấn công bởi sự phóng túng về mặt tình dục và những ý nghĩ mang nặng tính dục vọng thoáng qua. Mối quan hệ trinh khiết của Thánh Giuse và Đức Maria nhắc nhở tất cả các tín hữu Kitô giáo rằng, ngay cả trong hôn nhân, đức khiết tịnh vẫn phải được giữ gìn. Việc thực hành kế hoạch hóa gia đình tự nhiên (Natural Family Planning - NFP) là một cách mà các cặp vợ chồng giữ gìn đức khiết tịnh trong hôn nhân của họ. Lòng chung thủy của Thánh Giuse và Đức Maria đối với nhau cũng là một tấm gương tuyệt vời và khuyến khích các cặp vợ chồng chung thủy với nhau, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn. Mối quan hệ trinh khiết giữa Thánh Giuse và Đức Maria có nghĩa là các ngài đã trải nghiệm sự thân mật theo những cách thức khác thông qua đời sống chung của các ngài. Sự trong sạch về tâm trí và trái tim của các ngài qua việc yêu thương lẫn nhau và tình yêu dành cho Con Thiên Chúa thực sự rất đáng để tất cả các gia đình noi theo.
Lòng sùng kính Thánh gia
Lòng sùng kính Thánh Gia thành Nazareth nổi lên trong thời kỳ gia đình bị suy yếu do áp lực chính trị và xã hội. Vào thời Trung cổ, Jean Gerson, nhà thần học tại Công đồng Constance (1414-1418), đã khuyến khích lòng sùng kính Thánh gia, và Đức Giáo hoàng Lêô XIII nói rằng việc noi gương Thánh gia sẽ là một phương tiện để hồi sinh và củng cố đời sống gia đình. Trong thiên niên kỷ thứ ba, thể chế gia đình một lần nữa phải chịu những cuộc tấn công về chính trị và xã hội. Có lẽ bây giờ là lúc chúng ta gõ cửa nhà Thánh gia ở Nazareth và chuyển từ vị trí người ngoài cuộc sang vị trí khách trọ trong ngôi nhà của các ngài. Từ các ngài, chúng ta sẽ học được nhiều nhân đức cho đời sống gia đình Kitô giáo và, nhờ sự soi sáng của các ngài, chúng ta sẽ đem ra thực hành những nhân đức đó trong chính gia đình mình.
Tác giả: Lm. Edward Looney – Nguồn: Simply Catholic (31/12/2022)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
