 |
| Ảnh bởi Josh Applegate từ Unsplash |
Một trong những câu hỏi phổ biến mà các người trẻ ngày nay thường đặt ra là: “Hôn nhân có đáng giá không?” Có vô số bài viết và video trên internet lập luận rằng điều đó là không đáng (hoặc ít nhất, cần hết sức thận trọng trước khi bước vào hôn nhân).
Đây không phải là nơi để phân tích kỹ lưỡng một số số liệu thống kê liên quan đến hạnh phúc, sự viên mãn, ngoại tình và ly hôn. Một phần là vì điều này đã được thực hiện ở những nơi khác, nhưng cũng vì số liệu thống kê chỉ có thể nói lên được một phần nào đó. Chắc chắn, chúng có vai trò của chúng, và khi đặt cạnh hàng núi câu chuyện bi thảm về những cuộc hôn nhân thất bại và những người bạn đời tồi tệ, thì tình hình hôn nhân có vẻ khá ảm đạm.
Nhưng ngay cả khi thừa nhận tất cả những điều này, bất kỳ chàng trai trẻ nào cũng phải nhớ rằng anh ta không chỉ là một điểm dữ liệu, mà người vợ tương lai của anh ta cũng vậy nếu anh ta quyết định kết hôn. Anh ta có thể thực hiện những bước rất đơn giản và rõ ràng để giảm thiểu những rủi ro được thể hiện qua số liệu thống kê. Mặc dù một nghiên cứu cho thấy khoảng 40% các cuộc hôn nhân đầu tiên hiện nay sẽ kết thúc bằng ly hôn, nhưng điều đó không có nghĩa là anh ta sẽ có 40% khả năng ly hôn. Thứ nhất, nếu anh ấy theo Công giáo và kết hôn với một người Công giáo khác, khả năng giảm xuống còn 27%.
Ngoài ra còn có yếu tố tư duy. Nếu bạn tiếp cận bất cứ điều gì với kỳ vọng rằng nó sẽ thất bại, thì khả năng cao là nó sẽ thất bại. Theo Brad Wilcox của Dự án Hôn nhân Quốc gia, nếu bạn và người bạn đời có tư duy “toàn tâm toàn ý” và không coi ly hôn là một lựa chọn, bạn không chỉ ít có khả năng ly hôn hơn mà còn có nhiều khả năng có một cuộc hôn nhân viên mãn. Đơn giản là tiếp cận hôn nhân theo quan điểm Công giáo là một trong vô số cách để cải thiện cơ hội có được một cuộc hôn nhân hạnh phúc.
Nhưng tất cả những điều này vẫn đang quá coi trọng số liệu thống kê. Kết hôn là hứa hẹn một cuộc đời trọn vẹn cho người bạn yêu, và người đó cũng yêu bạn. Lúc này, nếu đó là tình yêu đích thực chứ không chỉ là sự si mê, thì nó không còn là mong muốn kết hôn của riêng bạn nữa mà hoàn toàn là vì lợi ích của người kia. Sẽ là sai lầm nếu kết hôn với ai đó chỉ vì bạn muốn kết hôn. Bạn kết hôn với ai đó không phải vì bạn muốn “kết hôn” một cách trừu tượng, mà vì bạn muốn được kết hợp với người ấy trong Bí tích Hôn phối bất khả phân ly như một “chúng ta” thực sự và khách quan. Dietrich von Hildebrand chỉ ra rằng hôn nhân là mối quan hệ “Anh-em,” nghĩa là từ góc nhìn của mỗi người, trọng tâm không phải là cả hai người, mà là người kia.
Thánh Gioan Kim Khẩu khuyên rằng vì hôn nhân là bất khả phân ly, nên cần phải hết sức cân nhắc khi chọn lựa bạn đời. Một khi đã lựa chọn, sẽ không còn đường thoái lui. Ngài nói chúng ta nên làm gì nếu một người nam kết hôn với một người nữ không chung thủy và vô đạo đức? Ngài nói rằng anh ta phải yêu thương và tha thứ cho cô ấy, bởi vì anh ta xem Chúa Kitô là gương mẫu để noi theo. Chúa chúng ta đã phó mình vì hiền thê của Người, tức Hội Thánh, mặc dù Hội Thánh không vẹn tuyền. Ngài nói rằng người chồng thậm chí phải sẵn sàng chết vì người vợ, bất kể tính cách của cô ấy như thế nào, bởi vì đó là điều Chúa Kitô đã làm. Đây chính là ý nghĩa của việc làm chồng. Nếu một người nam có được một người vợ đầy yêu thương và đức hạnh, người mà anh ta hết mực yêu thương, chắc chắn anh ta sẽ hết lòng vì cô ấy. Nhưng ngay cả khi vợ anh ta không chung thủy, anh ta cũng không thể đơn giản là ly dị và tái hôn.
Có những trường hợp người nam sẵn sàng từ bỏ tất cả vì vợ mình và hạnh phúc hơn nhiều so với những người tự do và độc lập hơn, và cũng có những trường hợp người nam mất tất cả vì một cuộc hôn nhân tồi tệ, kể cả con cái của họ, giờ đây lại ghen tị với những người chọn cuộc sống độc thân. Đây là lý do tại sao sự sáng suốt là vô cùng quan trọng. Sáng suốt đúng đắn không chỉ có nghĩa là để ý đến những dấu hiệu cảnh báo của đối phương, mà còn phải nhìn vào cảm xúc của chính mình. Liệu chúng ta có thực sự yêu người kia, hay chỉ là sự si mê nhất thời? Liệu chúng ta có chấp nhận người kia chỉ vì mong muốn “kết hôn” một cách trừu tượng? Chúng ta đã thảo luận những câu hỏi thực sự quan trọng về cuộc sống hôn nhân để đảm bảo rằng chúng ta cùng chung quan điểm hay chưa? Liệu chúng ta có đang vô thức bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo rõ ràng hay không?
Đây chính là lúc những bậc cha mẹ tốt đóng vai trò vô cùng quan trọng. Lời khuyên của những bậc cha mẹ có được hạnh phúc trong hôn nhân có thể và nên có giá trị đáng kể trong việc giúp con cái họ nhận biết liệu ai đó có “phù hợp để kết hôn” hay không. Nếu không có họ, lời khuyên của những người bạn sống hạnh phúc trong hôn nhân cũng có thể giúp ích. Một người nhìn từ bên ngoài có thể nhận ra những dấu hiệu cảnh báo rõ ràng hơn nhiều so với chính cặp đôi đó.
Nhưng ngay cả sau khi đã phân định đúng đắn, vẫn luôn có một mức độ rủi ro nhất định, và điều đó không sao cả. Mọi thứ trong cuộc sống đều có rủi ro. Sau khi đã làm mọi thứ có thể, chúng ta chỉ có thể phó thác phần còn lại trong tay Thiên Chúa và cầu nguyện cho mọi sự. Hãy cầu nguyện cho sự phân định đúng đắn, cầu nguyện cho một cuộc hôn nhân hạnh phúc, và cầu nguyện cho sự đức hạnh. Tất cả các cuộc hôn nhân, kể cả những cuộc hôn nhân hạnh phúc, đều bao gồm việc vác thập giá và chịu đựng. Chúng ta không thể quên rằng những cuộc hôn nhân tồi tệ vẫn là cơ hội để theo đuổi sự thánh thiện.
Tất cả những điều này cho thấy một phần đáng kể cuộc thảo luận về việc hôn nhân có “đáng giá” hay không dường như đang đi sai hướng. Bạn có sẵn sàng dành cả cuộc đời mình cho một người khác, dù điều đó có rủi ro đến đâu? Bạn đã thực hiện những bước cần thiết để nhận biết liệu người này có phù hợp với mình hay không? Không thể phân tích kiểu “phí tổn-lợi ích” nào về hôn nhân, bởi vì đó không phải là mục đích của hôn nhân. Những người hạnh phúc trong hôn nhân không kết hôn vì đó là một khoản đầu tư tài chính tốt, hay vì nó mang lại cho họ nhiều thời gian rảnh rỗi hơn, hay vì giờ đây có người khác làm tất cả những việc nhà nhàm chán cho họ. Một người hoàn toàn trao ban chính mình vì hôn nhân thì tốt đẹp hơn nhiều.
Liệu một người có thể hạnh phúc mà không cần kết hôn? Tất nhiên, như rất nhiều linh mục độc thân đã chứng minh điều đó. Nhưng lời khấn độc thân cũng được coi là một dạng hôn nhân về mặt thiêng liêng. Đó cũng là một ơn gọi dâng hiến trọn vẹn, một ơn gọi được thực hiện trực tiếp với Thiên Chúa.
Điều này khá giống với việc theo đuổi một đời sống thánh thiện (đặc biệt khi xét đến những so sánh lặp đi lặp lại của nhiều vị giáo hoàng và nhà thần học giữa hôn nhân và mối liên kết giữa Chúa Kitô và Giáo Hội của Người). Chúng ta có thể nhìn vào các vị thánh vĩ đại và thấy tất cả những đau khổ và hy sinh mà các ngài đã trải qua vì tình yêu dành cho Thiên Chúa. Các vị tử đạo đã vui vẻ hy sinh mạng sống mình vì Chúa Kitô. Theo nghĩa trần thế, các ngài đã mất tất cả. Phải, sau đó các ngài sẽ đạt được điều gì đó vô cùng lớn lao hơn trên thiên đàng, nhưng vẫn còn thiếu điều gì đó trong sự hiểu biết này. Tôi có thể nghi ngờ rằng các vị tử đạo, ngay trước khi chết, đã nghĩ rằng “điều này sẽ có lợi cho tôi về lâu dài.” Thế nhưng, thay vào đó, các ngài đã tập trung vào Thiên Chúa, hy sinh mạng sống vì tình yêu dành cho Người. Chính tình yêu của Thiên Chúa dành cho chúng ta đã cứu rỗi chúng ta.
Bất kỳ cuộc thảo luận nào về lợi ích của hôn nhân mà không đề cập đến tình yêu đều rất thiếu sót. Một người chồng tốt yêu thương người vợ sẽ dành tất cả những gì anh ta có cho vợ. Anh ta cũng sẵn sàng chấp nhận rủi ro vì vợ. Vì vậy, hôn nhân xứng đáng với rủi ro. Nó là một lò sưởi cho tình yêu, một thập giá vui tươi, và một con đường dẫn đến sự thánh thiện.
Tác giả: Nathan Kreider – Nguồn: Catholic Exchange (26/6/2025)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
