 |
| Shutterstock |
Mắc kẹt giữa khát vọng tự do và những quy tắc gia đình, phong cách ăn mặc của thiếu niên có thể nhanh chóng trở thành nguồn gốc xung đột với cha mẹ. Làm thế nào bạn có thể ủng hộ sự thể hiện cá tính của con mình trong khi vẫn duy trì các giới hạn? Hãy đọc những câu chuyện cá nhân và lời khuyên để vượt qua giai đoạn nhạy cảm này.
Tóc hồng, kính áp tròng màu, váy quá ngắn, khuyên mũi hay hình xăm ở chân… Cha mẹ nào mà chưa từng thở dài và đưa mắt ngao ngán khi nhìn thấy vẻ ngoài của con mình ở độ tuổi trẻ trung? Thời kỳ thiếu niên là giai đoạn giai đoạn khám phá của người trẻ, nơi họ tìm hiểu bản thân đồng thời cũng tìm hiểu cha mẹ của mình. Đối với họ, quần áo thường là phương tiện thể hiện bản thân, là cách thế để nổi bật và thử thách những điều mới mẻ. Vấn đề duy nhất là những xu hướng mới này không phải lúc nào cũng được đón nhận cách tích cực. Nhưng làm thế nào bạn có thể tiếp cận phong cách ăn mặc hay đưa ra những lựa chọn về vẻ ngoài của con mình mà không tạo ra (quá nhiều) xung đột?
Lựa chọn chiến tuyến của bạn
“Có những tình huống bạn phải kiên quyết và có những tình huống bạn phải buông bỏ. Một số điều rất quan trọng đối với cha mẹ và cần được truyền đạt: chẳng hạn như cách ăn mặc phù hợp trong những tình huống nhất định, đồng thời cho phép thiếu niên tự do ăn mặc theo ý muốn trong những bối cảnh khác,” Anne-Claire de Pracomtal, một nhà trị liệu gia đình, huấn luyện viên và đồng sáng lập nền tảng “IAMSTRONG” hỗ trợ thanh thiếu niên và phụ huynh gặp khó khăn, giải thích với Aleteia. Bà nhấn mạnh: “Vấn đề là xác định đâu là giới hạn – ví dụ, về áo croptop – và nhắc nhở chúng về một số quy tắc ứng xử nhất định, đồng thời tôn trọng mong muốn tự chủ và tự do của chúng. Đó cũng là vấn đề về hình ảnh cơ thể, quyền riêng tư và cơ hội để thiết lập các quy tắc rõ ràng, dễ hiểu và minh bạch.”
Florence, một bà mẹ có năm người con, giải thích: “Tôi không chiến đấu trên mọi mặt trận. Tôi thích lựa chọn những chiến tuyến của mình hơn.” Một kiểu tóc mullet cho một trong những đứa con trai của bà, một kiểu tóc nghệ sĩ cho đứa khác – bà đã dần chấp nhận. “Miễn là chúng tôn trọng các giá trị gia đình và vẻ ngoài của chúng không quá khiêu khích hoặc xúc phạm ai, tôi đều chấp nhận.” Trong khi đó, Sandrine tận dụng những chuyến đi mua sắm với cô con gái 14 tuổi của mình, Agathe, để truyền cho con gái “gu thẩm mỹ tốt và sự thanh lịch kiểu Pháp.” “Điều đó giúp chúng tôi gắn bó hơn,” bà nói.
 |
| Shutterstock |
Hãy sử dụng bên thứ ba để truyền tải thông điệp
Nhưng còn những trang phục hoặc mong muốn hoàn toàn không phù hợp thì sao, đặc biệt nếu con bạn dường như không hiểu được thông điệp của cha mẹ? Anne-Claire de Pracomtal, đồng tác giả của cuốn sách Je ne sais plus quoi faire avec mon ado – Tôi không biết phải làm gì với đứa con trẻ tuổi của mình (Marabout), khuyên nên ưu tiên đối thoại hơn là cấm đoán một cách tàn nhẫn. “Điều quan trọng là phải lắng nghe cẩn thận và trò chuyện với con cái, ngay cả khi chúng mới 14 tuổi. Nếu một đứa trẻ bày tỏ mong muốn có hình xăm hoặc xỏ khuyên, bạn không nên bác bỏ ý tưởng đó ngay lập tức, ngay cả khi phản ứng đầu tiên của bạn là tiêu cực. Điều cần thiết là phải ghi nhận một cách tích cực rằng đứa trẻ không ngại nói về điều đó và cho thấy rằng bạn hiểu mong muốn của chúng. Và tùy thuộc vào độ tuổi của chúng (14-15), hãy đề nghị chờ một thời gian trước khi đưa ra quyết định, vì đó là một lựa chọn ít nhiều mang tính lâu dài mà chúng có thể hối hận. Hãy giải thích rõ ràng rằng chờ đợi một vài năm không phải là vấn đề và cho phép con bạn kiểm nghiệm xem mong muốn đó có thực sự mạnh mẽ hay không,” bà giải thích.
Và nếu thông điệp không được truyền đạt, vị chuyên gia giải thích rằng việc nhờ đến sự giúp đỡ của một người thân đáng tin cậy – như một người anh em họ thân thiết hoặc một người chú bác mà đứa trẻ có thiện cảm – có thể giúp truyền đạt một thông điệp hợp lý hơn. “Đứa trẻ cần một người mà chúng tin tưởng để tâm sự.” Florence biết rằng cô có thể trông cậy vào các con trai lớn của mình để đôi khi thuyết phục con gái cô. “Chúng không ngần ngại nói với Virginie những gì con trai nghĩ khi nhìn thấy một bộ trang phục nào đó. Chúng khá thẳng thắn, và điều đó giúp con bé tỉnh ngộ phần nào,” cô tâm sự.
Đối với Laetitia, bà mẹ của hai cô con gái, hiện 23 và 25 tuổi, con cái luôn tìm cách phá vỡ các quy tắc. “Hình xăm đầu tiên mà con gái lớn của tôi có, tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài chấp nhận, vì con bé xăm để tưởng nhớ bà ngoại vừa qua đời. Laure lúc đó 17 tuổi và đã tìm cách nhờ mẹ của một người bạn đi cùng, vì trẻ vị thành niên không thể xăm hình nếu không có sự đồng ý của cha mẹ. Con bé biết tôi sẽ không cho phép,” bà nhớ lại. Kể từ đó, con gái bà đã có nhiều hình xăm và thậm chí còn biến nó thành nghề nghiệp của mình. “Tôi luôn nói với con bé rằng điều đó không tốt cho sức khỏe của nó, rằng tôi không chấp nhận nó. Tôi vẫn không đồng ý với lựa chọn của con bé, nhưng tôi muốn có mối quan hệ tốt với con bé và muốn nói chuyện với con bé hơn là liên tục tranh cãi về chuyện đó,” người phụ nữ Paris thừa nhận.
Khi vẻ bề ngoài phản ánh sự xáo trộn bên trong
“Những câu hỏi hay nhận xét của một thiếu niên có thể tiết lộ rất nhiều về trạng thái nội tâm của họ. Điều quan trọng là phải cảnh giác và không nên chỉ dựa vào một dấu hiệu duy nhất này. Ngay cả khi thiếu niên đó có vẻ tự tin, học giỏi, có bạn bè tốt và mọi thứ dường như đang diễn ra tốt đẹp, vẫn có thể có những dấu hiệu khác cần chú ý. Ví dụ, một cô gái thu mình lại hoặc bắt đầu mặc quần áo rộng thùng thình có thể đang thể hiện sự bất an sâu sắc hơn,” Anne-Claire de Pracomtal cảnh báo, đồng thời khuyên các bậc phụ huynh đừng ngần ngại đặt câu hỏi và trò chuyện nhẹ nhàng để tìm hiểu xem lựa chọn trang phục của con mình có phản ánh những lo lắng hay phiền muộn tiềm ẩn nào không.
Ông Georges, 50 tuổi, đã trải qua điều tương tự với con gái lớn của mình, Alice: “Con bé đang ở độ tuổi thiếu niên khi chúng tôi chuyển đến một đất nước khác. Con bé không nói được ngôn ngữ đó, không quen biết ai. Điều đó rất khó khăn đối với con bé. Con bé bắt đầu mặc đồ đen, đeo dây chuyền kim loại, nghe nhạc rock… Tôi cảm thấy việc chuyển nhà đã khiến con bé trở nên dễ tổn thương.” Không giống như vợ mình, ông đã quyết định để con gái 14 tuổi của mình được thể hiện bản thân theo cách này. “Chúng tôi luôn theo dõi sát sao tình trạng tâm lý của con bé. Một năm sau, con bé đã có nhiều bạn bè, luôn mỉm cười và mặc váy hoa,” ông nhớ lại. Giờ đây, ở tuổi 16, con gái ông nói rằng cô rất biết ơn quyết định này. “Vào thời điểm đó, tôi cảm thấy không ổn, tôi muốn trốn tránh thế giới… Việc bố mẹ không trách móc tôi về ngoại hình đã giúp tôi vượt qua giai đoạn đó tốt hơn; nếu không, tôi nghĩ mình sẽ đau khổ hơn,” cô chia sẻ.
Vì vậy, dù việc không thích một số lựa chọn trang phục của con cái là chuyện hoàn toàn bình thường, điều cần thiết là phải hiểu rằng những lựa chọn này góp phần vào sự phát triển cá tính của chúng. Và miễn là thiếu niên vẫn tôn trọng các quy tắc ứng xử, thì tốt nhất là không nên can thiệp, bởi vì những điều cấm đoán có nguy cơ khiến chúng trở nên xa lánh và trên hết, đẩy chúng đến chỗ vượt quá giới hạn. “Nếu bạn muốn được lắng nghe, tốt hơn hết là nên tiếp cận vấn đề một cách tế nhị. Điều đó thường hiệu quả hơn. Và trên hết, hãy lựa chọn những chiến tuyến của mình một cách khôn ngoan,” Anne-Claire de Pracomtal kết luận.
Tác giả: Anna Ashkova – Nguồn: Aleteia (30/01/2026)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
