 |
| DON-BOSCO |
Khi xem xét cuộc đời, tác phẩm và những bài viết của Thánh Gioan Bosco, người ta có thể nhận thấy quan điểm của ngài về tiền bạc: nó không được coi là tiêu cực về bản chất, mà là một công cụ.
Mối quan hệ của Thánh Gioan Bosco (Don Giovanni Bosco, 1815-1888) với tiền bạc như thế nào? Ngài nhìn nhận nó ra sao? Trong hành trình khám phá suy nghĩ và hành động của một số vị thánh về tiền bạc, chúng ta sẽ tập trung vào vị linh mục người Piedmont, được Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI mô tả là “một vị thánh với một niềm đam mê duy nhất: vinh quang của Thiên Chúa và ơn cứu độ dành cho các linh hồn.” Một vị thánh mà “tinh thần sâu sắc, sự khéo léo sáng tạo, năng động tông đồ, cần cù không mệt mỏi, dũng cảm mục vụ, và trên hết là sự tận hiến hết lòng cho Thiên Chúa và giới trẻ” được nhớ đến với sự ngưỡng mộ.
Cha Fabio Attard, Bề trên Dòng Salêdiêng, nhận xét về cuộc đời, công việc và các tác phẩm của Thánh Gioan Bosco: “Có thể nhận thấy một tư tưởng đặc biệt về tiền bạc: nó không được coi là tiêu cực về bản chất, mà được coi là một công cụ: nó phục vụ để thực hiện các cấu trúc và dự án được thiết kế một cách tiến bộ cho giới trẻ. Đối với Thánh Gioan Bosco, tiền bạc là và phải phục vụ cho giáo dục.” Việc giáo dục giới trẻ, đặc biệt là những người thiệt thòi nhất, là điều mà vị thánh này rất quan tâm. “Đối với họ, ngài phát triển một con đường giáo dục, mà ngày nay chúng ta gọi là toàn diện, trong đó chiều kích nhân văn và việc tìm kiếm ý nghĩa được trải nghiệm trong một môi trường của lòng nhân ái, sự đồng cảm và tôn trọng: đó là một hệ thống giáo dục dự phòng được xây dựng dựa trên ba trụ cột: lý trí, tôn giáo và lòng nhân ái. Và dự án giáo dục này, để được thực hiện, cũng đòi hỏi nhiều cấu trúc, cần nguồn tài chính đáng kể.” Vì lý do này, Thánh Gioan Bosco trở nên năng động và không ngần ngại xin tiền bạc từ vô số người trên khắp châu Âu: và ở khắp mọi nơi ngài đều tìm thấy những nhà hảo tâm sẵn lòng hỗ trợ các dự án của mình – đôi khi với những khoản tiền khiêm tốn, đôi khi với những khoản tiền lớn. Điều này xảy ra vì mọi người tin tưởng ngài và ngưỡng mộ sự kiên định của ngài: ngài thể hiện con người thật của mình, một người nghèo, hoàn toàn tận tâm với giới trẻ, quyết tâm sử dụng số tiền nhận được cho họ chứ không phải cho bản thân: “Chính uy tín của ngài đã thuyết phục những nhà hảo tâm.”
Cha Attard tiếp tục: “Thánh Gioan Bosco đặc biệt nhấn mạnh về lời khấn nghèo khó: chúng ta phải sống nghèo khó, vì người nghèo. Chính lối sống mà chúng ta lựa chọn, những quyết định chúng ta đưa ra mỗi ngày thể hiện con người chúng ta. Chúng tôi, những người Dòng Salêdiêng, tìm cách bảo vệ, thúc đẩy và truyền đạt sự uy tính này, sống theo nó ở mọi nơi trên thế giới mà chúng tôi hiện diện để giúp đỡ giới trẻ. Ngay cả ngày nay, sự uy tín, sự nhất quán với các nguyên tắc và mục tiêu mà chúng tôi tuyên xưng, vẫn rất quan trọng đối với bất kỳ tổ chức nào: đó là chủ đề lớn về tính minh bạch, điều mà chúng ta cảm nhận sâu sắc trong thời đại này.”
Cùng với sự nghèo khó, niềm tin của Thánh Gioan Bosco vào sự quan phòng của Thiên Chúa là điều vô cùng quan trọng. Ví dụ, Cha Attard kể lại, vào cuối đời, khi đã rất ốm yếu, Thánh Gioan Bosco được Đức Giáo hoàng Lêô XIII giao nhiệm vụ hoàn thành Vương cung Thánh đường Thánh Tâm ở Rôma, công trình vẫn chưa hoàn thành. “Và khi Đức Giáo hoàng nói với ngài rằng ngài không thể cung cấp tiền bạc cho công trình này, Thánh Gioan Bosco đáp lại rằng ngài không muốn tiền bạc từ Đức Giáo hoàng, mà muốn nhận được lời chúc lành. Thánh Gioan Bosco trông cậy vào sự quan phòng của Thiên Chúa và bắt đầu tìm kiếm các nhà hảo tâm: ngài đã tìm thấy họ, và ngội thánh đường đã được hoàn thành trong vòng vài năm. Đây chỉ là một câu chuyện, nhưng còn vô số câu chuyện khác chứng minh sự phó thác tin tưởng của ngài vào tay Thiên Chúa.” Cha Attard kết luận rằng Thánh Gioan Bosco đã cho chúng ta những giáo huấn cơ bản về giáo dục và chăm sóc thế hệ trẻ, nhưng ngài cũng để lại cho chúng ta một bài học quan trọng về vấn đề tiền bạc: tiền bạc tồn tại để được chia sẻ, chứ không phải để tích trữ, để đảm bảo một cuộc sống tốt đẹp cho thế hệ trẻ, chứ không phải để hưởng thụ sự thoải mái hay đặc quyền cho bản thân. Thánh Gioan Bosco là một người tự do trong cách đối xử với tiền bạc: điều chiếm trọn trái tim ngài là những người trẻ tuổi, đặc biệt là những người nghèo nhất, và là chính Thiên Chúa. “Sự tự do này đạt được bằng cách học hỏi từ Chúa Giêsu những điều thực sự quan trọng, cho phép bản thân được lay động sâu sắc bởi ‘những điều’ thuộc về thế gian. Sự thánh thiện của các thánh không phải vì các ngài xa rời ‘những điều’ thuộc về thế gian, mà vì các ngài hòa quyện cuộc sống của mình với chúng nhân danh Tin Mừng. Chúng ta phải có can đảm nhìn thẳng vào đôi mắt của người nghèo, và không được làm chai sạn con tim mình. Chúng tôi luôn nói với các em học sinh theo học tại các trường của chúng tôi trên khắp thế giới rằng người nghèo không chọn trở nên nghèo, nhưng chúng ta có thể chọn sống quảng đại. Và giọt nước mà mỗi người cho đi, kết hợp với những giọt nước khác, tạo thành một dòng thác phúc lành.” Bài học thứ hai mà Thánh Gioan Bosco để lại về vấn đề tiền bạc liên quan đến uy tín và sự minh bạch: đó là điều không thể thiếu đối với mọi người, đặc biệt là đối với các nam nữ tu sĩ.
Tác giả: Cristina Uguccioni – Nguồn: Avvenire (09/5/2026)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
