Đức TGM McCarrick có thể sẽ bị “trục xuất khỏi Giáo hội” trong tuần này. Điều đó có nghĩa là gì?
Đức Tổng Giám mục Theodore McCarrick trong tuần này sẽ được thông báo trục xuất khòi Giáo hội, nếu ngài bị kết tội là lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên.
Nhưng “trục xuất khỏi Giáo hội”, “bắt lột bỏ áo dòng” hoặc “sa thải khỏi hàng giáo sỹ” nghĩa là gì?
Sự thụ phong, Giáo lý Giáo hội Công giáo dạy, “Trao tặng một món quà của Chúa Thánh Thần cho phép thực thi một ‘quyền năng thiêng liêng’ điều mà có thể duy nhất đến từ chính Đức Kitô thông qua Giáo hội của Người.”
Giáo hội nói rằng việc phong chức đánh dấu một người có dấu ấn không thể chuyển đổi được, một nhân vật, điều mà “cấu hình họ theo Đức Kitô.” Lễ thụ phong, trong thần học Công giáo, tạo ra một sự thay đổi vĩnh viễn rằng Giáo hội không có quyền đảo ngược.”
“Mãi mãi bạn là một linh mục,” thư gửi cho người Do Thái nói.
Sự thay đổi này được gọi là một sự thay đổi bản thể học, hoặc một sự thay đổi tự thân.
Ngoài việc tạo ra một sự thay đổi bản thể, việc phong chức cũng tạo ra một sự thay đổi về mặt pháp lý đối với tình trạng của một người trong Giáo hội. Theo lễ thu phong, trong giáo luật, một người trở thành “giáo sỹ”. Từ “giáo sỹ” có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là “chọn lựa khuôn đúc”, một quá trình lựa chọn tương tự như hút những ống hút hoặc những con xúc xắc, bởi vì trong Sách Công vụ 1:26, Matthias được thêm vào 11 tông đồ còn lại sau khi nhiều người rút thăm để chọn đúng người.
Một giáo sỹ, hoặc một thừa tác thiêng liêng trong Giáo hội, là một người được phong chức, được Giáo hội cho phép thực hiện chức vụ thiêng liêng. Một giáo sỹ bị ràng buộc với một số nghĩa vụ nhất định, trong số họ thường là độc thân trong Giáo hội Công giáo Latinh, và người ấy có quyền hạn nhất định, trong số đó là quyền được bổ nhiệm vào các vị trí lãnh đạo mục vụ trong Giáo hội. Giáo sỹ có quyền được Giáo hội hỗ trợ tài chính, và bị ràng buộc bởi sự vâng lời của Đức Giáo hoàng và Giáo quyền địa phương.
Trong khi phong chức có thể không bao giờ bị mất – không một quyền lực nào trên thế gian này có thể xóa bỏ dấu ấn bí tích của việc phong chức – một người có thể mất tư cách pháp nhân là một giáo sỹ – đây là những gì được ám chỉ là “sự trục xuất khỏi Giáo hội.”
Khi một người mất trạng thái giáo sỹ, người ấy không còn quyền thực thi chức vụ thiêng liêng trong Giáo hội, ngoại trừ tình huống cực kỳ cần kíp là gặp phải một người có nguy cơ tử vong ngay lập tức.
Một người đã mất tình trạng giáo sỹ cũng không còn có quyền theo giáo luật để được Giáo hội hỗ trợ tài chính.
Thông thường, một người bị trục xuất khỏi giáo hội cũng được miễn trừ khỏi nghĩa vụ độc thân và được phép kết hôn – nhưng điều này không phải luôn là tình thế, đặc biệt là khi ai đó đã vô tình bị loại khỏi trạng thái giáo sĩ.
Thông thường, Giáo hội không cho phép một người đã bị sa thải khỏi tình trạng giáo sỹ được giảng dạy, với tư cách là giáo dân, trong một trường đại học hoặc trường công giáo, được làm thừa tác viên hoặc thừa tác vụ thánh lễ, hoặc thực hiện những chức năng khác nhân danh Giáo hội. Điều này được xác định trên cơ sở cá nhân, và các trường hợp ngoại lệ và những miễn trừ có thể được thực hiện.
Một người có thể mất trạng thái giáo sỹ khi người ấy yêu cầu nó thông qua một bản kiến nghị đặc biệt với cá nhân Đức Giáo hoàng, hoặc người ấy có thể mất nó như một hình phạt vi phạm tội giáo hội, có thể giống như trường hợp của McCarrick. Thậm chí có những điều khoản cho phép một linh mục hoặc phó tế, những ngườ đã từ bỏ chức vụ của mình vì bị loại khỏi trạng thái giáo sỹ sau một thời gian kéo dài, và thông qua một tiến trình thuộc giáo luật chỉ rõ.
Mất trạng thái giáo sỹ như một hình phạt sau khi một người đã phạm một số tội. Nhưng đó không phải là trường hợp mà tất cả những người bị bị trục xuất đã làm điều gì đó sai trái – Giáo hội không cho rằng việc một linh mục hay phó tế yêu cầu tách khỏi Giáo hội là vô đạo đức, và có nhiều lý do chính đáng mà một linh mục có thể làm như vậy, mặc dù những điều này là thường mang tính cá nhân sâu sắc.
Một linh mục được gọi là không còn được gọi là “Cha” hay bằng bất kỳ tước hiệu danh dự nào khác được trao cho hàng giáo sĩ.
Nếu McCarrick bị trục xuất khỏi Giáo hội, Giáo hội sẽ không còn trách nhiệm cung cấp nhà ở, chăm sóc y tế hay bất kỳ lợi ích tài chính nào khác cho ngài. Ngài sẽ không được phép cử hành Thánh lễ hoặc bất kỳ bí tích nào khác, ngoại trừ trong những tình huống bất trắc mà ngài gặp phải, chẳng hạn như ở cùng với một người có nguy cơ tử vong.
Nếu ngài bị trục xuất, vẫn chưa biết liệu McCarrick sẽ rời khỏi chúng viện Kansas hay không, nơi mà ngài đã sống một cuộc đời cầu nguyện và đền tội. Mặc dù ngài được báo cáo là có một số phương tiện tài chính theo ý của anh ta, và có khả năng được hưởng một cách dân sự đối với trợ cấp của Giáo hội, nhưng vẫn chưa biết ngài có thể đưa ra chọn lựa nào.
Nguyễn Minh Sơn
