HỌ ĐẠO CAM SON
Địa chỉ: Ấp Vĩnh Hội, Phường Long Đức, Tỉnh Vĩnh Long
Bổn mạng: Đức Maria Hồn Xác Lên Trời
Chầu lượt: CN XI Thường Niên
Số giáo dân: 230
Năm thành lập: 1863
Giờ lễ:
Thứ Bảy: 16g00; Chúa nhật: 16g00
Ngày thường: Thứ Tư: 17g00
Linh mục Chánh sở: Phêrô Nguyễn Thanh Phong
Linh mục Phụ tá: Phêrô Nguyễn Văn Quân
LỊCH SỬ HỌ ĐẠO CAM SON
I. Vị Trí Địa Lý Và Khởi Nguyên
Họ Đạo Cam Son là một họ nhánh của Họ Đạo Trà Vinh, nằm cách trung tâm Trà Vinh khoảng 5 km về hướng Tây Bắc, thuộc làng Vĩnh Yên ngày xưa, trên trục đường đi Bãi Xan. Từ năm 1863, khi chính quyền Pháp lập tỉnh Trà Vinh, các vị Thừa Sai đã song song thiết lập các họ đạo để chăm sóc đời sống đức tin cho giáo dân.
Cam Son hình thành trong bối cảnh ấy, nhưng do thời cuộc đổi thay, Họ Đạo nhiều phen điêu đứng. Trong thời Cha Phước (P. Péguet), đang làm cha sở Bãi Xan, ngài thường xuyên đến thăm viếng và nâng đỡ đời sống thiêng liêng cho đoàn chiên nơi đây. Tuy nhiên, sau khi ngài đổi nhiệm sở, Cam Son rơi vào tình trạng gần như “rắn mất đầu”.
II. Tái Lập Và Gầy Dựng (1890–1930)
Năm 1890, Cha Hiền (P. Favier) đã đứng ra tái lập họ đạo và dựng nên một Nhà Thờ lợp lá đơn sơ (nơi Đất Thánh Cam Son hiện nay). Ngài còn mua vài mẫu ruộng giao lại cho người có đạo canh tác, để có nguồn lúa gạo phục vụ nhà Chúa.
Năm 1892, Cha Trí (P. Demarcq), Cha sở Trà Vinh, tiếp tục phát triển cơ sở vật chất bằng cách mua thêm ruộng đất tại làng Hòa Bình lân cận.
Đến thời Cha Bộ (P. Bosvieux), họ Tân Hạnh được giải thể và sáp nhập vào Cam Son, giúp cộng đoàn thêm vững mạnh.
III. Thăng Trầm Thời Cuộc
Những biến động của chiến tranh kéo dài khiến nhà thờ tiêu điều, giáo dân tản mác, đời sống đức tin lụi dần. Sau năm 1975, đất nước hòa bình thống nhất, nhà thờ và ruộng đất không còn, đoàn chiên tản lạc chưa quy tụ được. Trải qua hơn hai thập kỷ, số giáo dân còn lại nơi đây chỉ vỏn vẹn khoảng một trăm người, chủ yếu lo toan đời sống mưu sinh, giáo dân nhiều năm vắng bóng phụng vụ.
IV. Hồi Sinh Từ Tro Tàn Và Tái Thiết (2015 – nay)
Một bước ngoặt diễn ra năm 2015, khi Cha Antôn Nguyễn Long Khương khởi công xây dựng nhà thờ Cam Son trên khu đất hiện nay, thuộc xã Long Đức, TP. Trà Vinh; công trình có sự quảng đại hiến đất của Bà Tám Ngà (một giáo dân đạo đức trong họ đạo). Họ đạo Cam Son vốn đã hiện diện hơn một thế kỷ, từng có lúc tưởng như phai dấu, nay được đánh thức và hồi sinh nhờ ơn Chúa và sự kiên định của vị mục tử cùng những tấm lòng cộng đoàn dân Chúa.
Tiếp nối công cuộc ấy, từ năm 2022, dưới sự hướng dẫn của Cha Phêrô Nguyễn Thanh Phong, nhà thờ được trùng tu cùng hệ thống hàng rào; xây Đài Thánh Giuse và Đài Đức Mẹ; sân nhà thờ được lát lại, khang trang, sạch đẹp. Diện mạo mục vụ và cơ sở vật chất được kiện toàn, tạo nền tảng vững chắc cho đời sống phụng vụ và các sinh hoạt đức tin.
V. Ý Nghĩa Một Hành Trình Và Định Hướng Tương Lai
Lịch sử Họ Đạo Cam Son là hành trình dài của thử thách và tái sinh, nơi hạt giống đức tin được ươm trồng từ các thế hệ Thừa Sai và vẫn tiếp tục nảy mầm trong hiện tại. Những biến cố đã đi qua không xóa được căn tính đức tin, nhưng trái lại, càng khắc sâu niềm xác tín rằng: “Ai gieo trong lệ sầu, sẽ gặt trong hân hoan”. Họ đạo Cam Son hôm nay chính là hoa trái của lòng trung tín ấy, đang tiếp tục lớn lên trong ân sủng để trở thành cộng đoàn sống động giữa lòng xã hội hôm nay.
Họ Đạo Cam Son là một cộng đoàn nhỏ, số giáo dân hiện nay khoảng 230 người, sống giữa lương dân, Cam Son định hướng tương lai theo tinh thần khiêm tốn và bền bỉ: trước hết củng cố đời sống đức tin trong từng gia đình, để mỗi gia đình trở thành “hạt muối nhỏ” và “ánh sáng âm thầm” giữa đời.
Họ đạo chú trọng xây dựng sự hiệp thông, biết nâng đỡ nhau trong khó khăn, tạo cảm giác ấm áp của một mái nhà thiêng liêng. Các sinh hoạt bác ái và giáo lý được triển khai tùy hoàn cảnh, trong tinh thần chất lượng hơn số lượng. Đồng thời, Cam Son tiếp tục sống chan hòa với lương dân chung quanh, dùng đời sống ngay thẳng, hiền hòa và phục vụ làm chứng tá Tin Mừng. Sự hiện diện khiêm tốn nhưng kiên vững ấy chính là con đường truyền giáo thích hợp nhất cho họ đạo trong bối cảnh hiện nay.
Dẫu bé nhỏ, Họ Đạo Cam Son vẫn tin tưởng rằng chính trong sự bé nhỏ ấy, ơn Chúa được biểu lộ trọn vẹn. Như “hạt cải” giữa vườn đời, họ đạo tiếp tục lớn lên từng ngày trong lòng trung tín và niềm hy vọng.
Họ Đạo Cam Son – Năm Thánh 2025
Tài liệu tham khảo:
– Tư liệu truyền khẩu của các giáo dân cao niên thuộc Cam Son và các họ đạo lân cận.
– Ghi chép mục vụ của các cha Sở qua các thời kỳ (1890–2024).
– Tư liệu tham khảo thêm: Lịch sử các họ đạo thuộc Giáo phận Vĩnh Long.
