Chúng ta cần phải có được cho mình nghệ thuật chiếu sáng như những vì sao giữa ban ngày.
Thường thì, trong căng tin trường đại học hoặc giữa những email ở văn phòng, một lời nhận xét sắc bén lại xuất hiện: “Chúa không tồn tại; ngài ấy chỉ là một sự lãng phí thời gian.” Đối với một người Công giáo, khoảnh khắc đó giống như việc băng qua bãi mìn (một cách nói diễn tả sự nguy hiểm cao độ và đòi hỏi sự cẩn trọng tuyệt đối). Tuy nhiên, những tài liệu huấn quyền như Tông huấn Evangelii Gaudium (Niềm vui của Tin Mừng) của Đức Giáo hoàng Phanxicô hay những suy tư về lý trí của Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI dạy chúng ta rằng đức tin không phải là thứ bị áp đặt, mà là thứ được trao tặng thông qua sự thu hút.
Đây là một lộ trình phân tích và mang tính xây dựng để biến bức tường đó thành một cánh cửa.
1. Sự biện minh của cái đẹp (Via Pulchritudinis – Con đường của cái đẹp)
Khi ai đó nói rằng bạn đang lãng phí thời gian, đừng ngay lập tức cố gắng thắng trong một cuộc tranh luận trí tuệ. Giáo hội dạy rằng cái đẹp là mũi tên xuyên thấu con tim trước cả lý trí.
Trên thực tế, điều này có nghĩa là bạn làm việc hết sức mình, niềm vui của bạn là chân thành, và sự bình an của bạn giữa những hỗn loạn là điều không thể diễn tả được. Thông điệp âm thầm này rất mạnh mẽ: bạn không liên tục nói về Chúa, nhưng họ thấy rằng có một điều gì đó cao cả hơn đang thúc đẩy bạn. Như Thánh Phanxicô Assisi đã nhắc nhở chúng ta, đó là việc rao giảng Tin Mừng mọi lúc và chỉ dùng lời nói khi cần thiết.
2. Xóa bỏ định kiến: Có phải đức tin là “lãng phí thời gian”?
Chúng ta sống trong một xã hội vị lợi, nơi mà chỉ những gì mang lại lợi ích tức thời mới có giá trị. Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo và Thông điệp Fides et Ratio (Đức tin và Lý trí) giải thích rằng đức tin không phải là sự từ bỏ trí tuệ, mà là sự viên mãn của trí tuệ.
Câu trả lời phân tích của bạn có thể đơn giản: tình yêu, tình bạn và âm nhạc cũng có thể được coi là lãng phí thời gian từ góc độ sinh học hoặc kinh tế thuần túy. Tuy nhiên, chính những điều này mới làm cho cuộc sống trở nên đáng giá. Đầu tư thời gian cho Chúa, trên thực tế, là đầu tư vào nguồn gốc nhân tính của chính mình. Nếu đức tin giúp bạn trở thành một người bạn đời tốt hơn và kiên cường hơn, thì thời gian đó hoàn toàn xứng đáng.
3. Phương pháp Emmaus: Phương pháp sư phạm về kỹ năng nghe
Trên đường về Emmaus, Chúa Giêsu không bắt đầu bằng một bài giảng thần học; trước tiên Người hỏi: “Các anh đang nói về điều gì vậy?” (Lc 24:17) Thông thường, chủ nghĩa vô thần cực đoan bắt nguồn từ một vết thương, một gương xấu về mặt tôn giáo được khắc ghi từ thời thơ ấu, hoặc một khoảng trống hiện sinh không được quản lý tốt.
Thay vì phòng thủ, hãy sử dụng phương pháp chỉ dẫn bằng cách đồng hành. Hãy đặt câu hỏi với sự quan tâm chân thành điều gì khiến người kia khó chịu nhất trong những quan niệm về Chúa. Lắng nghe là hành động bác ái đầu tiên và thường là hành động làm giảm bớt sự thù địch.
4. Trở nên những dấu chỉ ngược thời đại mà không gây ra xung đột
Nơi học đường hay môi trường đại học, áp lực từ bạn bè là rất lớn. Giáo hội mời gọi chúng ta hãy là ánh sáng, chứ không phải là những nòng súng phun lửa. Nơi học đường, khi đối mặt với sự chế giễu, phản ứng tự nhiên là giải thích rằng cầu nguyện giúp chúng ta yêu thương người khác tốt hơn. Nơi môi trường đại học, trước quan niệm sai lầm rằng khoa học phủ nhận đức tin, người ta có thể đề xuất rằng khoa học giải thích “cách thức” trong khi đức tin giải thích “nguyên do.” Tại nơi làm việc, trước sự hoài nghi, sự chính trực tuyệt đối và sự giúp đỡ những người mà không ai muốn giúp đỡ là những luận chứng tốt nhất.
Đời sống chứng nhân là một thỏi nam châm, chứ không phải là một cái búa tạ
Việc giải thích đức tin cho người không muốn nghe không phải là để giành phần thắng trong các cuộc tranh luận, mà là để khơi dậy khát khao tìm hiểu đức tin trong họ. Nếu cuộc sống của bạn nhất quán, sâu sắc và tràn đầy hy vọng, sớm muộn gì cũng sẽ có người hỏi bạn về nguồn sức mạnh của mình. Vào ngày đó, bạn sẽ không phí thời gian; bạn sẽ hoàn thành sứ mệnh của mình. Đây không phải là việc biện minh về Chúa, mà là để cho Người sống trong bạn. Như Thánh Gioan Phaolô II đã nói: “Đức tin được củng cố bằng cách cho đi.”
Tác giả: Miguel Morales Gabriel – Nguồn: Exaudi (30/4/2026)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
