 |
| Ảnh bởi Thomas T từ Unsplash |
Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa bị chi phối bởi nỗi lo lắng cá nhân và bất ổn xã hội. Mỗi khi bật tivi lên, chúng ta lại thấy cảnh nghèo đói ngày càng gia tăng, chiến tranh sắp xảy ra, và những lời chỉ trích từ các chính trị gia. Chúng ta thấy rất nhiều quảng cáo về dược phẩm giúp chúng ta giải quyết các vấn đề, bất kể chúng là gì, bao gồm cả những vấn đề tâm lý. Chúng ta nghe thấy rất nhiều “mẹo vặt” được cho là giúp cuộc sống dễ dàng hơn; và chúng ta cũng nghe thấy rất nhiều lời khuyên từ các chuyên gia tư vấn được cho là giúp chúng ta tìm thấy sự bình an nội tâm. Nhưng nếu những điều đó thực sự hiệu quả, chẳng phải vòng quay luẩn quẩn cuối cùng cũng sẽ dừng lại sao? Liệu có hy vọng nào cho chúng ta thoát khỏi cái vòng luẩn quẩn đổ lỗi cho người khác, đổ lỗi cho thuốc men và những bài hướng dẫn tự lực tại các hiệu sách địa phương (hoặc trên YouTube)?
Học hỏi và bày tỏ lòng biết ơn, lời tri ân, là nền tảng tốt hơn để tìm thấy sự bình an và hạnh phúc mà tất cả chúng ta đều tìm kiếm. Cái đức tính nhân loại bị đánh giá thấp này chính là chìa khóa giúp chúng ta thoát khỏi điều mà Fulton Sheen gọi là “chiếc áo bó buộc của bản thân.” Nó có thể là một trong những “mẹo vặt” hiệu quả nhất. Dưới đây chỉ là một vài điểm chính để làm rõ sự thật đó và giải thích tại sao lại như vậy.
Tại sao lại là lòng biết ơn
Ở mức độ cơ bản nhất, lòng biết ơn đưa chúng ta thoát khỏi chính mình. Khi chúng ta dừng lại để suy ngẫm về cuộc sống và thế giới xung quanh, chúng ta nhận ra rằng thực phẩm chúng ta tiêu dùng mỗi ngày đều được sản xuất và dự trữ bởi một ai đó, ở một nơi nào đó. Ngay cả đĩa thức ăn được phục vụ tại nhà hàng cũng là kết quả của nhiều bước trong chuỗi cung ứng được hoàn thành bởi nhiều người làm nhiều công việc khác nhau. Dịch vụ điện và internet mà chúng ta sử dụng tại nhà cũng được mang đến cho chúng ta bởi những người đã ra công làm việc. Chúng ta là những người thụ hưởng sự giáo dục bởi vì hầu hết giáo viên và quản trị viên đều hướng đến việc phục vụ người khác và giúp cuộc sống con người tốt đẹp hơn. Có rất nhiều ví dụ. Sẽ rất hữu ích cho sức khỏe tâm lý và tinh thần của chúng ta nếu chúng ta nhìn nhận mọi thứ mình có như một món quà được truyền đạt thông qua những người khác.
Sự đáp lại của lòng biết ơn
Suy nghĩ về những điều này, dù chỉ thoáng qua, sẽ giúp chúng ta thấy rằng lòng biết ơn cũng là một động lực tuyệt vời thúc đẩy hành động. Khi chúng ta thực sự biết ơn, một điều gì đó trào dâng từ sâu thẳm tâm hồn chúng ta, một mong muốn được chia sẻ những món quà mà chúng ta đã nhận được.
Nếu chúng ta có phương tiện tài chính, đó là vì chúng ta đã được hưởng lợi từ công sức của người khác theo một cách nào đó, và chúng ta có thể sử dụng những phương tiện đó để mang lại lợi ích cho nhiều người hơn. Nếu chúng ta được đào tạo về cách làm ra những sản phẩm chất lượng, chúng ta có thể cung cấp chúng cho người khác một cách trọn vẹn. Nếu chúng ta được ban cho nhiều thời gian, chúng ta có thể dành thời gian đó cho con cái, cho chúng biết rằng chúng được yêu thương và hỗ trợ. Một lần nữa, bất kỳ ai trong chúng ta cũng có thể nhận ra hàng ngàn biểu hiện độc đáo của cùng một thực tế này.
Cuối cùng, bất cứ điều gì ngoài lòng biết ơn và sự tự trao ban sẽ khiến chúng ta bị trói buộc trong “chiếc áo bó buộc của bản thân.”
Bằng chứng Kinh Thánh
Biểu hiện hoàn hảo của thực tế này được tìm thấy nơi Chúa Giêsu người Nazareth, cụ thể là trong hai khoảnh khắc trong cuộc đời và sứ vụ của Người. Khoảnh khắc đầu tiên là khi Chúa Giêsu thực hiện một phép lạ chữa lành và giảng dạy trên đường lên Giêrusalem. Mười người phong hủi đến gần Đấng Mêsia đang hành trình, cầu xin lòng thương xót. Chúa Giêsu truyền cho họ: “Hãy đi trình diện với các tư tế,” và họ được sạch bệnh phong hủi trên đường đi. Chín người trong số họ tiếp tục lên đường. Một người trở về, “và sấp mặt xuống chân Chúa Giêsu, tạ ơn Người,” nhấn mạnh rằng lòng biết ơn là phản ứng phù hợp nhất với những gì Chúa Giêsu đã làm cho chúng ta (x. Lc 17:11-19). Chúng ta cũng có thể kết luận một cách hợp lý từ đoạn Kinh Thánh này rằng lòng biết ơn mang lại sự chữa lành và niềm bình an ẩn sâu bên dưới dáng vẻ bên ngoài.
Khoảnh khắc thứ hai mà chúng ta học được bài học quan trọng từ Chúa Giêsu về lòng biết ơn là đêm trước khi Người chịu chết. Người đã quy tụ để ăn Lễ Vượt Qua với mười hai tông đồ, bao gồm cả Giuđa, kẻ sẽ phản bội Người. Hành động đầu tiên của Người là rửa chân cho họ, một biểu hiện của lòng biết ơn và sự phục vụ. Nếu bất kỳ ai trong chúng ta phục vụ người khác với lòng khiêm nhường thực sự, chúng ta sẽ biết ơn vì người đó đang giúp chúng ta trưởng thành. Chúa Giêsu biết điều đó và đã hành động như vậy.
Sau khi rửa chân cho các tông đồ, tất cả đều ngồi vào bàn. Khi Chúa Giêsu cầm cả bánh và rượu trong đôi tay thánh khiết của Người, điều đầu tiên Người làm là tạ ơn. Người đã làm như vậy, ngay cả khi biết trước sự phản bội, thử thách và án tử hình sắp xảy ra. Liệu chúng ta có thể nhìn thấy và trân trọng những lợi ích to lớn đã được ban tặng cho mình, ngay cả trong những hoàn cảnh khủng khiếp và tuyệt vọng nhất? Lòng biết ơn chính là con đường.
Còn nhiều điều hơn thế nữa, nhưng vài điểm ngắn gọn này cung cấp bằng chứng đầy đủ giúp chúng ta hiểu rằng lòng biết ơn là một thói quen thiết yếu, nền tảng cho sức khỏe và sự phát triển tâm lý, tinh thần. Chân lý này đã được dạy và thực hành qua nhiều thế kỷ trong đức tin Kitô giáo, đặc biệt là nơi các nhà lãnh đạo Kitô giáo vĩ đại, từ những vị tử đạo tiên khởi, đến các vị vua thời trung cổ, đến các nhà thần bí và những bậc thầy về mặt thiêng liêng. Trong các thế hệ gần đây, nhận thức này đã tác động đến văn hóa thế tục, chẳng hạn như những người theo thuyết bất khả tri và hoài nghi đã ca ngợi lợi ích của việc ghi nhật ký về lòng biết ơn. Giờ đây, nếu chúng ta chỉ cần sống theo chân lý mà mình đã biết, chúng ta có thể xây dựng một cuộc sống bình an và hạnh phúc, đồng thời giúp đỡ người khác phát triển trên con đường này.
Tác giả: Derek Rotty – Nguồn: Catholic Exchange (14/11/2025)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
