Câu hỏi: Nơi nào cao trọng nhất trong nhà thờ và chúng ta bái gối hay cúi đầu là bái cái gì?
Trả lời:
Nhà thờ là nơi thánh, nơi để phụng thờ Thiên Chúa nên toàn bộ nhà thờ đều trang trọng, nhưng phần cung thánh chiếm một vị trí đặc biệt nhất vì là nơi có Nhà Tạm bảo vệ Thánh Thể – tức là sự hiện diện thực sự của Chúa; có bàn thờ – nơi cử hành bữa tiệc Thánh Thể và có Thánh Giá – nơi qui hướng của toàn thể cộng đoàn. Về ý nghĩa của Thánh Giá trong nhà thờ, để hiểu rõ hơn, thầy mời các bạn đọc lại câu 8: Tại sao nhà thờ công giáo lại có thánh giá? Như thế: Nhà Tạm, bàn thờ và thánh giá là ba vị trí trung tâm quan trọng trong nhà thờ.
Vậy khi vào nhà thờ, chúng ta cúi lạy hay quì gối là nhắm vào đối tượng nào trong 3 điểm vừa nêu?
Câu hỏi này được đề cập và giải quyết trong Qui Chế Tổng quát Sách Lễ Rôma (SLRM), số 274:
Số 274. Bái gối, nghĩa là gối phải nghiêng đụng đất, là cử chỉ thờ phượng, do đó dành cho Thánh Thể và Thánh Giá từ khi được tôn kính trọng thể trong phụng vụ thứ Sáu Thánh tưởng niệm cuộc Thương Khó của Chúa, cho đến bắt đầu Vọng Phục Sinh.
“Nếu nhà tạm có Thánh Thể được đặt trong cung thánh, thì vị tư tế, phó tế và các người giúp khác phải bái gối, khi đi đến bàn thờ hoặc khi rời bàn thờ, nhưng không bái gối trong lúc cử hành Thánh Lễ. “Ngoài ra, mọi người bái gối khi đi ngang trước Thánh Thể, trừ phi khi đi kiệu.”
Như vậy đã rõ, đối tượng các tín hữu hướng đến để cúi mình hay quì gối thờ lạy khi vào nhà thờ là Thánh Thể trong Nhà Tạm – hoặc Thánh Giá trong Thứ Sáu và Thứ Bảy Tuần Thánh. Ở nơi nào Nhà Tạm không đặt trên cung thánh dưới chân thánh giá mà đặt một bên hông, thì các tín hữu cũng hướng mình về nhà tạm để thờ lạy chứ không cúi mình giữa cung thánh trống.
Cũng xin lưu ý các bạn về việc thờ lạy Thánh Thể khi vào nhà thờ. Cử chỉ này vừa là sự thờ lạy, vừa như một lời chào mà chúng ta dành cho chủ nhà khi đến chơi. Khi vào nhà ai chúng ta đều phải chào chủ nhà. Đến nhà thờ chúng ta cũng chào Chúa. Ở châu âu, người ta vẫn giữ truyền thống quỳ gối khi vào nhà thờ, còn ở Việt Nam chỉ cúi đầu thờ lạy. Cả hai cử chỉ đều được nhìn nhận, nhưng yếu tố quan trọng nhất vẫn là thái độ thờ lạy trong hành vi đó. Nếu bạn chỉ gật đầu hời hợt như một thói quen thì hành vi đó vô nghĩa. Việc cúi lạy phải đi kèm với lòng tin mới diễn tả được sự tôn kính.
Cách làm mà thầy được học trong nhà dòng rất ý nghĩa, và thầy mời các bạn thực hành đó là khi cúi lạy, chúng ta nói thầm: “Lạy Chúa Giêsu con thờ lạy Chúa”. Khi cúi lạy mà có lời nguyện thầm này thì hành vi của chúng ta sẽ chậm rãi và tôn kính. Chúng ta hãy diễn tả đức tin của mình qua cử chỉ nhỏ bé ấy nhé các bạn.
