 |
| Lãnh đạo Chính thống giáo Nga: Đức Metropolitan Hilarion phát biểu tại Đại hội Thánh Thể Quốc tế ở Budapest, Hungary, ngày 6 tháng 9 năm 2021./ Daniel Ibáñez / CNA. |
Một nhà lãnh đạo Chính thống giáo Nga vào ngày thứ Hai nói rằng niềm tin vào sự hiện diện thực sự của Chúa Kitô trong Bí tích Thánh Thể làm hiệp nhất các tín hữu Công giáo và Chính thống giáo phương Đông mặc cho những chia rẽ của mình.
Mang đến bài giáo lý khai mạc tại Đại hội Thánh Thể Quốc tế lần thứ 52 ở Budapest, Hungary, vào ngày 6 tháng 9, Đức Metropolitan Hilarion đã vạch ra những nét chính về cách hiểu của Chính thống giáo Đông phương đối với Bí tích Thánh Thể.
“Người Công giáo và Chính thống giáo không thống nhất trong Bí tích Thánh Thể, nhưng họ hiệp nhất trong niềm xác tín rằng trong bánh và rượu của Bí tích Thánh Thể sau khi truyền phép, chúng ta không chỉ có sự hiện diện tượng trưng của Chúa Kitô, mà là sự hiện diện đầy đủ và thực sự của Người,” chủ tịch Uỷ ban về các Quan hệ Giáo hội Đối ngoại (DECR) của Tòa Thượng phụ Moscow nói.
“Chúng ta tin rằng bánh và rượu trong Bí tích Thánh Thể là Mình và Máu thật của Chúa Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Việc cử hành Bí tích Thánh Thể không chỉ là một cuộc tưởng niệm về Bữa Tiệc Ly, mà còn là sự hiện thực hóa Bữa Tiệc Ly dành cho mỗi tín hữu tham dự vào đó. ”
“Và vị chủ tế không cử hành Bí tích Thánh Thể nhân danh chính mình. Nhưng là nhân danh chính Chúa Giêsu Kitô, vị chủ tế đọc lên những lời đã được Chúa Kitô thốt ra lần đầu tiên trong Bữa Tiệc Ly của Người. Và chính Chúa Kitô là Đấng cử hành Bí tích cho những kẻ theo Người, chứ không phải là một Linh mục hay một Giám mục.”
Đại hội Thánh Thể Quốc tế lần thứ 52 đã khai mạc vào ngày 5 tháng 9 với một dàn hợp xướng gồm 1.000 người và một Thánh Lễ có kèm việc Rước lễ Lần đầu.
Thánh lễ được truyền trực tiếp (live-stream) do Đức Hồng y Angelo Bagnasco, nguyên Tổng Giám mục Genoa và cũng là Chủ tịch Hội đồng Giám mục Châu Âu (CCEE) cử hành.
Khi giảng trong Thánh Lễ ở Quảng trường Anh hùng, Đức Hồng y Bagnasco nói: “Tôi nồng nhiệt chào đón các bạn, những người đại diện cho các dân tộc Kitô giáo, tại quảng trường quan trọng về mặt lịch sử này. Tôi mắc nợ một lời cám ơn to lớn đối với Giáo hội Hungary, những người, dưới sự hướng dẫn của các Đức Giám mục, là chủ nhà của Đại hội Thánh Thể Quốc tế này.”
 |
| Thánh lễ khai mạc Đại hội Thánh Thể Quốc tế lần thứ 52 tại Quảng trường Anh hùng, Budapest, Hungary, ngày 5 tháng 9 năm 2021. Daniel Ibáñez / CNA. |
“Trong giờ phút này, tiếng chuông của quốc gia và thành phố vang lên như một dàn hợp xướng và cho thấy mối thân tình của họ đối với toàn thể nhân loại. Từ toà giảng này, một cách khiêm tốn và hạnh phúc, những lời của các mục tử, những âm vang của một kỳ Đại hội nhiều cảm xúc và to lớn này đang cố gắng nói với trái tim của các dân tộc Châu Âu, và xa hơn nữa là với tất cả mọi người, đến tận cùng Trái đất.”
Ngài tiếp tục: “Tiếng nói của chúng ta yếu ớt, nhưng trong đó vang vọng tiếng nói của thiên niên kỷ và máu của các vị tử đạo làm cho những tiếng nói đó trở nên sống động. Chúng ta tuyên bố với tất cả những ai đang lắng nghe chúng ta rằng niềm vui của chúng ta thì lớn hơn tất cả, là chính Chúa Giêsu Kitô! Nhân loại khát mong Thiên Chúa Hằng Sống. Nó lang thang về phía Ánh Sáng! Với Thánh lễ hôm nay, chúng ta nói rằng mặc cho sự yếu đuối và tội lỗi của mình, ánh sáng của Chúa Kitô đã chiếu sáng trong Giáo Hội. “
Đức Hồng Y Péter Erdő, Tổng Giám mục Esztergom-Budapest và cũng là Giáo trưởng Hungary, cũng phát biểu trong Thánh Lễ.
Trong một thông điệp giới thiệu, ngài nói: “Trong những ngày này, nguyện xin Thiên Chúa ban cho chúng ta cảm nhận được cách đặc biệt rằng Chúa Kitô đang ở với chúng ta trong Bí tích Thánh Thể, rằng Người không bỏ rơi Giáo Hội của Người, không bỏ rơi dân tộc và nhân loại của Người. Tất cả sức mạnh và hy vọng của chúng ta đều tuôn chảy từ Người!”
 |
| Daniel Ibáñez/CNA. |
“Bí tích Thánh Thể là nguồn nuôi dưỡng sứ mệnh và đời sống Kitô hữu của chúng ta. Lạy Chúa, xin ở với chúng con! Xin ban sức mạnh và ánh sáng cho sứ mệnh của chúng con trong thế giới hôm nay! Xin cho chúng con có thể sống với Người ở đây trên Trái đất và sau này trong cõi đời đời!”
 |
| Daniel Ibáñez/CNA. |
Đại hội ban đầu dự kiến diễn ra vào năm 2020 nhưng đã bị hoãn lại đến năm 2021 vì đại dịch coronavirus.
Sự kiện kéo dài một tuần sẽ đạt đến đỉnh điểm vào ngày 12 tháng 9 với Thánh Lễ bế mạc được cử hành bởi Đức Thánh Cha Phanxicô tại Quảng trường Anh hùng.
Trong bài giáo lý của mình tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Hungexpo Budapest, địa điểm chính của Đại hội, Đức Metropolitan Hilarion đã sử dụng hình tượng Kitô giáo Đông phương để giải thích giáo huấn của Chính thống giáo về Bí tích Thánh Thể.
Thần học gia 55 tuổi nói:
“Tôi cho rằng nhiều người trong số các bạn đã có cơ hội đến thăm các nhà thờ Byzantine cổ kính với những bức tường mà bạn có thể nhìn thấy những bức bích họa hoặc tranh khảm. Thường thì hình ảnh của các vị thánh được xếp thành hàng, hàng này bên dưới hàng kia. Bạn có thể thấy các tiên tri ở hàng cao nhất, bên dưới họ là các tông đồ, sau đó là các vị tử đạo, rồi đến các giám mục và tu sĩ thánh thiện. Nhưng không có hình ảnh nào ở hàng dưới cùng. Thực ra ý tưởng là hàng này dành riêng cho những người có mặt trong nhà thờ, tức là dành cho giáo dân. Cùng với các thánh, họ tham dự vào mầu nhiệm trên trời của Chúa Giêsu Thánh Thể.”
“Và khi linh mục đi ra bàn thờ với bình hương, trước tiên, ngài ngừng lại ở các biểu tượng của các thánh, nhưng sau đó là các giáo dân, và ngài cúi đầu trước giáo dân giống như cách ngài làm đối với các thánh. Bằng cách làm như vậy, ngài cho thấy rằng người giáo dân có tầm quan trọng không kém đối với mình, đối với Giáo Hội, hay đối với chính Chúa Kitô, so với các thánh là những người đã chia sẻ với Chúa Kitô vinh quang trên trời của Người.”
 |
| Daniel Ibáñez/CNA. |
Ngài tiếp tục: “Họ đã đạt được mục đích, nhưng chúng ta vẫn còn đang trên đường đi. Nhưng con đường dẫn đến ơn cứu độ sẽ là không tưởng nếu không có Bí tích Thánh Thể. Không có ơn cứu độ nào nếu không có Giáo Hội: đây là niềm xác tín mà tất cả chúng ta đều chia sẻ, cả người Công giáo và Chính thống, mặc dù chúng ta đặt để Giáo Hội theo một cách hơi khác.”
“Nhưng Giáo Hội sẽ trở nên không thể hiểu được nếu không có Bí tích Thánh Thể. Do đó, các quan niệm thực sự về Giáo Hội, về Thánh Thể và về ơn cứu độ được liên kết với nhau một cách không thể tách rời trong thần học của chúng ta.”
Giáo Hội Công giáo và Giáo Hội Chính thống giáo lần lượt là các cộng đoàn Kitô hữu lớn thứ nhất và thứ hai trên thế giới. Có khoảng 1,3 tỷ người Công giáo trên toàn thế giới và 220 triệu Kitô hữu Chính thống giáo, trong đó có 110 triệu tín hữu thuộc Giáo Hội Chính thống Nga.
Sự chia rẽ giữa Kitô giáo phương Tây và phương Đông có thể bắt nguồn từ cuộc Đại Phân Ly năm 1054, dẫn đến kết quả là sự khác biệt cả về chính trị và thần học giữa phương Tây Latinh và phương Đông Hy Lạp.
Đức Hilarion, người cũng là một nhà soạn nhạc và sử gia của Giáo Hội, giải thích rằng các Giáo phụ của Giáo Hội Hy Lạp đã sử dụng thuật ngữ “theosis” khi nói về ơn cứu độ. Ngài nói, từ này có nghĩa là “thần hóa” và dùng để chỉ quá trình mà một con người hoàn toàn được kết hiệp với Thiên Chúa.
 |
| Daniel Ibáñez/CNA. |
Ngài nói: “Đối với Giáo Hội Chính thống, Bí tích Thánh Thể là phương tiện mạnh mẽ nhất để đạt được mục đích này của đời sống Kitô hữu vốn được gọi là sự thần hóa.”
“Bằng cách nào? Khi chúng ta rước lễ, thân thể của Chúa Kitô thấm nhập vào cơ thể chúng ta, và máu của Người bắt đầu chảy trong huyết quản của chúng ta. Và không chỉ trong tâm trí và trái tim của mình, chúng ta mới được kết hiệp với Chúa Kitô, mà còn trong thân thể của chúng ta. Giống như trong chính Đức Kitô, toàn bộ bản chất con người – thể xác, linh hồn và tinh thần – được kết hợp với Thiên Chúa, thế nên toàn bộ nhân loại của chúng ta cũng tham dự vào quá trình thần hóa.”
 |
| Daniel Ibáñez/CNA. |
Ngài nói rằng niềm tin này là “sự khác biệt nổi bật nhất” giữa Kitô giáo và các tôn giáo độc thần khác.
Ngài nhận định rằng: “Tuy nhiên, đối với chúng ta là những Kitô hữu, điều đó chính là cốt lõi thần học của chúng ta. Chúng ta có thể khác nhau về thuật ngữ, một số muốn sử dụng thuật ngữ Latinh thay vì từ Hy Lạp, nhưng tôi muốn chứng tỏ rằng, tất cả chúng ta đều chia sẻ niềm tin sâu sắc này vào khả năng của sự hợp nhất như vậy.”
 |
| Daniel Ibáñez/CNA. |
Các diễn giả khác vào ngày thứ Hai còn bao gồm Đức Hồng y người Brazil Orani João Tempesta. Vị Tổng Giám mục 71 tuổi của Rio de Janeiro ban đầu dự kiến sẽ trực tiếp dạy giáo lý, nhưng thay vào đó, ngài đã đưa ra một bài suy tư qua video sau khi được chẩn đoán mắc bệnh viêm phổi.
Buổi sáng cũng có một chứng từ của Cha Konstantin Szabó, một linh mục Công giáo người Hy Lạp, người đã đảm nhận việc học tập ở chủng viện của mình trong bí mật vào thời Liên Xô.
 |
| Daniel Ibáñez/CNA. |
Trong bài giáo lý của mình, Đức Metropolitan Hilarion nói rằng các Kitô hữu không đạt đến mục đích “thần thánh hóa” chỉ bằng cách lãnh nhận Bí tích Thánh Thể.
Ngài cho thấy rằng, “Nếu đúng như vậy, thì tất cả những người dự phần vào mình và máu của Chúa Giêsu Kitô đều sẽ trở thành những vị thánh. Nhưng điều nghịch lý là trong khi Đức Kitô hoàn toàn kết hiệp với chúng ta khi mình và máu của Người vào trong mình và máu của chúng ta, thì không phải lúc nào chúng ta cũng có thể được kết hiệp với Người. Người ở bên trong chúng ta, nhưng chúng ta lại thường ở bên ngoài Người.”
“Tại sao lại như thế? Là vì trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta không tuân theo các lời dạy của Người, hay bởi vì trong khi thân thể của chúng ta đang đứng trong nhà thờ, thì tâm trí và con tim của chúng ta lại ở nơi khác, hay là do tội lỗi của chúng ta như một bức tường không thể xuyên thủng giữa chúng ta và Thiên Chúa, hoặc vì đủ thứ lý do khác.”
Ngài gợi ý rằng các buổi phụng vụ của Chính thống giáo vốn kéo dài – trong hai hoặc ba giờ – là để giúp các Kitô hữu thích nghi với Nước Thiên Chúa.
Ngài nói, “Nhưng có một khoảng cách rất lớn giữa việc chúng ta là ai và việc chúng ta được kêu gọi để trở thành ai. Và trên thực tế, không nhiều người đạt được trạng thái thần thánh hoá. Mục đích quá cao vời, và cần nhiều nỗ lực tinh thần để đạt được điều đó.”
Đức Hilarion đã dựa trên các tác phẩm của vị tu sĩ người Byzantine là Symeon, “Nhà Thần học Mới” (949-1022) để minh họa việc rước lễ “có ý thức” có thể giúp ích gì cho các Kitô hữu trong hành trình tìm kiếm “sự thần thánh hóa”.
Ngài nói, “Những gì tôi cố gắng cung cấp cho bạn chỉ là một cái nhìn thoáng qua về cách hiểu của Chính thống giáo về Bí tích Thánh Thể vì nó được thể hiện trong phụng vụ, trong nghệ thuật tạo hình, trong các bài thánh ca phụng vụ và trong các tác phẩm thần học của các giáo phụ.”
“Tôi không tuyên bố rằng tất cả mọi người trong Giáo Hội Chính thống đều được thần hoá và trở thành một vị thánh. Không ai cả! Chúng ta chỉ là những người lưu giữ bất xứng truyền thống phong phú đã xuống trên chúng ta từ chính Chúa Kitô và từ các tổ phụ thời sơ khai của Giáo Hội.”
“Tôi muốn chia sẻ một số sự phong phú này với các bạn, và tôi rất biết ơn các nhà tổ chức đại hội đã cho tôi cơ hội như vậy”.
 |
| Daniel Ibáñez/CNA. |
Buổi sáng kết thúc với Thánh Lễ do Đức Tổng Giám mục Piero Marini, chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng về Đại hội Thánh Thể Quốc tế, cử hành tại trung tâm Hungexpo.
Trong bài giảng của mình, vị Tổng giám mục 79 tuổi người Ý, người từng là Chưởng nghi các Cử hành Phụng vụ của Đức Giáo Hoàng từ năm 1987 đến năm 2007, đã suy ngẫm về bản chất của Thánh Lễ.
Ngài nói: “Đại hội Thánh Thể là một dịp được mang đến cho tất cả các tín hữu: Bí tích Thánh Thể đang chờ đợi để được sống động trên lối đi của đời thường. Sống theo phụng vụ được cử hành nghĩa là sống theo những gì phụng vụ mang lại cho cuộc sống: ơn tha thứ được cầu xin và được ban cho, lời Chúa được nghe, lời tạ ơn được dâng lên, bí tích Thánh Thể được đón nhận như một sự thông phần.”
 |
| Daniel Ibáñez/CNA. |
“Từ việc cử hành Bí tích Thánh Thể, chúng ta phải biết rằng tương lai của đời sống đức tin của chúng ta không chỉ phụ thuộc vào cách chúng ta cử hành phụng vụ mà còn phụ thuộc vào cách mà chúng ta biết để sống từ phụng vụ mà chúng ta cử hành.”
Ngài kết luận: “Xin Đại Hội Thánh Thể này dạy chúng ta biết rằng việc cử hành Bí tích Thánh Thể luôn luôn là để chúng ta thực hiện lề luật yêu thương mà chúng ta nhận được từ Thiên Chúa và cũng biết rằng Thiên Chúa muốn chúng ta truyền lại cho người khác.”
Tin từ: CNA Staff – Nguồn: Catholic News Agency (06/9/2021)
Chuyển ngữ: Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
