 |
| Henryk Siemiradzki, Public domain, via Wikimedia Commons |
Để phát huy vai trò “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai” theo định hướng Giáo hội Việt Nam trong 2026, Giáo phận Vĩnh Long trong tháng 05 này sẽ suy tư mục vụ về đề tài “Kitô hữu sống Lời Chúa để truyền giáo.” Trong đó, thái độ “lắng nghe và tuân giữ lời Thiên Chúa” mà Chúa Giêsu mong muốn (x. Lc 11,28) luôn là cách để loan báo Tin Mừng cho thế giới.
Lắng nghe Lời Chúa
Sống Lời Chúa để truyền giáo trước hết hệ tại ở việc người Kitô hữu phải thật sự biết lắng nghe Lời của Người. Trong Kinh Thánh, hành động lắng nghe Lời Chúa luôn là đòi hỏi đầu tiên cho mọi sứ vụ, như đã thấy trong lời của Samuel: “Xin Ngài phán, vì tôi tớ Ngài đang lắng nghe.” (1Sm 3,10) Vua Đavid còn nhận ra việc lắng nghe chính là một ơn ban dẫn đến sự khôn ngoan: “Xin ban cho tôi tớ Chúa đây một tâm hồn biết lắng nghe.” (1V 3,9) Hơn cả một hành động của đôi tai, Lời Chúa phải được lắng nghe bằng cả tâm hồn, nếu không chỉ là một sự “nghe suông mà lừa dối chính mình.” (Gc 1,22) Và Giáo hội mong muốn các tín hữu hãy chuyên chăm lắng nghe Lời Chúa vì “loan báo Tin Mừng đòi hỏi sự thân mật với lời Chúa” (Evangelii Gaudium – EG, 175) Thế nhưng, vấn đề đặt ra nằm ở chỗ người Kitô hữu cần lắng nghe Lời Chúa ở đâu?
Thánh Kinh và Thánh Truyền chính là những phương tiện đầu tiên mà người Kitô hữu cần tiếp cận để lắng nghe Lời Chúa trong sự thinh lặng với tinh thần cầu nguyện. Cụ thể, Thánh Kinh chính là “lời nói của Thiên Chúa” và Thánh Truyền là việc “trung thành gìn giữ, trình bày và phổ biến Lời ấy.” (Dei Verbum – DV, 9) Trong đó, bốn sách Tin Mừng “giữ một địa vị độc nhất trong Hội Thánh” (GLHTCG, 127) khi trung thành lưu truyền cho mọi người mặc khải về “những gì Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, khi sống giữa loài người, thật sự đã làm và đã giảng dạy vì phần rỗi đời đời của họ.” (DV, 19) Đó chính là “sự thật cứu rỗi mà mọi người thuộc mọi thời đại cần được nghe.” (Verbum Domini, 95) Như thế, việc lắng nghe Lời Chúa đích thực phải dẫn đến việc nhận biết Chúa Kitô vì như Thánh Giêrônimô nói: “Không biết Kinh Thánh là không biết Chúa Kitô.” (Commentariorum in Isaiam libri, Prologus, 2)
Bên cạnh đó, Lời Chúa còn được lắng nghe ngay trong những biến cố đời sống và nơi chính lương tâm mỗi người. Đó chính là những “dấu chỉ thời đại” (x. Mt 16,3) mà Thiên Chúa muốn con người phải lắng nghe trong sự phân định để nhận ra: “Đâu mới là thông điệp mà Thiên Chúa muốn nói với tôi ngang qua những dấu chỉ của thời đại này?’” (Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Bài giảng, 23/10/2015) Sứ vụ truyền giáo cần đến sự lắng nghe về phương diện này để “Lời Thiên Chúa không ngừng chỉ cho chúng ta thấy Thiên Chúa thách thức những người tin Chúa phải ‘đi ra’ như thế nào trong thời đại hôm nay.” (Evangelii Gaudium, 20) Tuy nhiên, lắng nghe chỉ là bước khởi đầu trong việc sống Lời Chúa để truyền giáo vì khi được “nuôi dưỡng và kiện cường tâm hồn” bằng việc lắng nghe Lời Chúa, người Kitô hữu còn cần phải “cống hiến một chứng tá đích thực cho Tin Mừng trong đời sống hằng ngày.” (EG, 174)
Tuân giữ Lời Chúa
Việc tuân giữ Lời Chúa để truyền giáo chính đòi hỏi người Kitô hữu phải trở nên “chứng nhân cho tình yêu của Chúa Cha – Đấng đã muốn làm cho nhân loại trở thành một gia đình duy nhất trong Người Con của Ngài.” (x. Deus Caritas Est, 19) Đó chính là giới luật yêu thương mà Chúa Giêsu đã dạy chúng ta như tâm điểm của Tin Mừng: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em.” (Ga 5,12) Đó cũng là việc sống đức mến bằng những hành động cụ thể, như Thánh Phaolô viết: “Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tuông, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả.” (1Cr 13,4-7) Thế nhưng, việc tuân giữ Lời Chúa để hướng đến việc truyền giáo theo tinh thần như thế không phải là điều dễ dàng.
Khó khăn nằm ở chỗ con người nói chung và người Kitô hữu nói riêng đang phải sống trong một thế giới đầy ấp “những hành động yêu thương trên danh nghĩa, đầy tính toán, và lạnh lùng xa cách.” (Dilexit Nos, 160) Thực tế cho thấy, giữa nhận thức và hành động theo tinh thần bác ái Kitô giáo vẫn còn đó những khoảng cách nơi chính đời sống của người Kitô hữu. Điều này phát xuất từ một tình trạng “mất quân bình cơ bản hơn nằm tận sâu đáy lòng con người.” (Gaudium et Spes, 10) Thế nhưng, Thiên Chúa muốn chúng ta không bao giờ được phép trở thành “kẻ hời hợt rao giảng Lời Thiên Chúa ngoài miệng” (DV, 25) vì “nhiều người chỉ có thể nghe Tin Mừng và nhận biết Chúa Kitô qua những người giáo dân sống gần bên họ.” (x. Apostolicam Actuositatem, 13) Điều này cần để một sự can đảm dấn thân nơi thái độ sống của mọi người Kitô hữu.
Nhiệm vụ của người Kitô hữu trong việc truyền giáo là phải giữ cho Lời Chúa được “sống động” trong chính đời sống của mình (x. Dt 4,12). Cụ thể, để trở nên chứng nhân cho Chúa Kitô, người Kitô hữu phải tập cho mình thói quen “lắng nghe lời Chúa, tập trung việc cầu nguyện của mình vào Thánh Thể, sống hiệp thông với nhau bằng việc nên một lòng trí, cũng như chia sẻ cho nhau tùy theo nhu cầu cần thiết của các phần tử.” (Redemptoris Missio, 51) Nói cách khác, sống Lời Chúa để truyền giáo chính là việc sống các giá trị của Tin Mừng trong các mối tương quan liên vị. Về điểm này, Đức Tổng Giám Mục Giuse Nguyễn Năng từng khẳng định rằng: “Cuộc sống theo các giá trị Tin Mừng thường không ồn ào, không đem lại kết quả tức thời, nhưng chắc chắn đó là một chứng từ cao quý, thuyết phục và có sức lôi cuốn.” (Trao đổi với Báo Công giáo và Dân tộc, 04/02/2024)
Tóm lại, việc sống Lời Chúa để truyền giáo hệ tại ở việc người Kitô hữu biết thật sự lắng nghe và can đảm tuân giữ Lời Chúa nơi đời sống chứng nhân của mình. Và chúng ta đừng quên rằng: “Tin Mừng mời gọi chúng ta đáp lại vị Thiên Chúa của tình thương, Đấng cứu độ chúng ta, nhìn thấy Chúa nơi tha nhân và ra khỏi bản thân mình để tìm lợi ích cho tha nhân.” (EG, 39)
Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
