Đức Phanxicô: Tôi có hai chữ. Chữ đầu tiên là: gần gũi. Khi các nhà lãnh đạo tôn giáo, chúng ta gọi họ là như vậy, khi họ không gần dân chúng, họ không hiểu dân chúng thì họ không làm được điều tốt. Chữ thứ nhì là: thời thượng… Dù là linh mục, giám mục, lương dân hay người công giáo, nếu tôi thời thượng thì người dân sẽ xa tôi… Dân Chúa đánh hơi rất giỏi!
Dominique Wolton: Đúng, mọi người dân đều có trực giác. Tôi thường hay viết: “Tất cả dân chúng đều thông minh, rất thông minh, ngay cả khi họ không biết chữ”. Thông minh không bao giờ thuộc lãnh vực của văn hóa hay của những người có bằng cấp.
Đức Phanxicô: Dân chúng có sự thông hiểu về thực tế.
Dominique Wolton: Chắc chắn, họ không buộc phải dùng chữ để nói lên. Nhưng họ thấy và họ cảm nhận.
Đức Phanxicô: Vì chữ “dân chúng” như tôi đã nói không có một khái niệm lô-gích , đây là một khái niệm huyền thoại. Không phải thần nghiệm, nhưng huyền thoại.
Dominique Wolton: Đúng, không giống nhau! Vì sao cha xác định “huyền thoại chứ không phải thần nghiệm?”
Đức Phanxicô: Bởi vì có một lần tôi nói huyền thoại và báo Osservatore Romano vô tình dịch lầm là “dân tộc thần nghiệm”…
Dominique Wolton: (cười) A, tôi không biết. chắc họ sẽ nói: “Đức Giáo hoàng, ngài điên rồi!”
Đức Phanxicô: Và ông biết tại sao không? Vì họ không hiểu ý nghĩa của dân tộc huyền thoại là gì. họ nói “Không, giáo hoàng lầm rồi, chúng ta dùng chữ ‘thần nghiệm’!”
Dominique Wolton: Đâu là sức mạnh chính của Giáo hội công giáo trong thời buổi toàn cầu hóa ngày nay? Các lá bài chủ, các điểm mạnh, các điểm yếu của Giáo hội?
Đức Phanxicô: Theo tôi, các điểm yếu là muốn hiện đại hóa mà không phân định. Đó là chuyện chung chung nhưng lại tóm tắt rất nhiều chuyện. Một điểm yếu khác, và điểm này đụng đến tất cả chúng tôi, đó là hàng giáo sĩ cứng ngắc. Cứng ngắc. Chúng ta thấy các linh mục trẻ cứng ngắc. Họ sợ Tin Mừng và thích giáo luật. Nhưng điều này chỉ là nét biếm họa, chỉ để nói… Và cũng có sự cứng ngắc trong một vài diễn tả, trong khi Chúa mở ra cho chúng ta một niềm vui, một hy vọng! Và đây là hai điểm yếu trầm trọng mà tôi biết: giáo quyền chủ nghĩa và nạn cứng ngắc. Chính vì vậy mà tôi thường nói – xin lỗi tôi trích lời của chính tôi – rằng các linh mục phải là các “mục tử có mùi chiên”. Nếu mình là mục tử, mình phải phục vụ giáo dân. Không phải chỉ nhìn mình trong gương.
Sự phong phú đích thực, đó là những người yếu. Những người nhỏ bé, người nghèo, người bệnh, những người ở dưới thấp, những người suy yếu tinh thần…, những cô gái điếm nhưng họ đi tìm Chúa, và những người để Chúa Giêsu chạm vào. Khi tôi đến Phi châu, có mười sáu cô gái điếm làm việc với một nhóm các nữ tu đã giúp họ thoát khỏi các tổ chức buôn người. Sự phong phú của Giáo hội là ở đó: nơi những người tội lỗi. Vì sao? Vì khi mình cảm thấy mình có tội, mình xin được tha lỗi và khi làm như vậy là mình đã xây cầu. Và chiếc cầu đã được thiết lập! Những chuyện nhỏ, những chuyện đơn giản, đó là sự phong phú. Và đó là điều làm cho tôi khỏe. Tôi nói từ kinh nghiệm của tôi.
Hai trụ khác của đức tin chúng tôi, của sự phong phú của chúng tôi là các Mối Phúc Thật (Mt 5: 3-12) và Phúc Âm Thánh Mát-thêu đoạn 25; cách thế theo đó chúng ta bị phán xét: sự phong phú của chúng tôi ở đó. Chính ở đó mà chúng ta phải đi tìm. Nhưng ông sẽ nói, tôi là một giáo hoàng quá đơn giản! (cười) Nhưng nhờ ơn Chúa…
Dominique Wolton: Tôi xin hỏi một câu hơi tọc mạch, cha có thể cho biết đâu là niềm vui chính của cha?
Đức Phanxicô: Tôi có bình an với Chúa. Niềm vui thì tôi có rất nhiều. Khi các linh mục đứng trước các vấn đề của họ, họ đến xin tôi giúp đỡ, tôi cảm nhận được niềm vui của người đón nhận con mình; tôi cũng có niềm vui khi dâng thánh lễ. Tôi cảm thấy mình là linh mục, tôi chưa bao giờ, chưa bao giờ nghĩ mình sẽ chấm dứt cuộc đời ở đây, trong cái lồng này (cười)!
Dominique Wolton: (cười) Cha luôn giữ tính hài hước cha nhé. Bởi vì hài hước là mạch điện của thông minh. Tất cả mọi người đều hiểu, tất cả mọi người.
Đức Phanxicô: Tôi sẽ nói thêm: về mặt nhân văn, tinh thần hài hước là hình thức đến gần nhất với ơn Chúa.
Marta An Nguyễn dịch
