Trong cuộc phỏng vấn với Vatican News, Quốc Vụ Khanh Toà Thánh, Đức Hồng Y Pietro Parolin, nói rằng Đức Giáo Hoàng sẽ mang lại một động lực mạnh mẽ cho hoà bình và đối thoại trong chuyến đi.

Ngay cả khi một số người nhìn chung là gắn Châu Phi với các vấn đề, như là những mâu thuẫn và các nạn dịch, thì Đức Hồng Y tin rằng “Châu Phi trên hết là một mảnh đất giàu về nhân văn, một mảnh đất giàu các giá trị, một mảnh đất giàu đức tin”, và Ngài nghĩ Đức Giáo Hoàng sẽ đến đó rõ ràng với những tâm tình này.

Cổ võ các dấu chỉ của niềm hy vọng

Theo Đức Hồng Y, thì 3 nét đặc thù này sẽ đánh dấu chuyến đi này. “Trước hết là lập trường về chủ đề hoà bình, sau đó chắc chắn là chủ đề về việc chăm sóc Công Trình Tạo Dựng, hoà cùng với tư tưởng của Laudato Si, rồi nền văn hoá gặp gỡ, và tất cả điều này trong một chiều kích của niềm hy vọng”.

“Vì thế Đức Giáo Hoàng sẽ muốn chỉ ra và cổ võ cho tất cả những dấu chỉ này của niềm hy vọng vốn đang ở đó, tất cả mọi nỗ lực đang được thực hiện cho việc giải quyết nhiều mâu thuẫn, cho sự phát triển bình ồn và cho sự tôn trọng và sự chăm sóc Công Trình Tạo Dựng”.

Dùng một lối diễn tả của Thánh Giáo Hoàng Phaolô VI, Đức Hồng Y Parolin nói, “Châu Phi giống như một phòng thí nghiệm của sự phát triển toàn diện”. Ngài đặc biệt nhấn mạnh đến “chiều kích của niềm hy vọng và của việc nhìn đến tương lai, khởi đi từ nhiều dấu chỉ tích cực vốn đang hiện hữu tại châu lục”.

“Trang mới” của Mozambique

Một dấu chỉ như thế của niềm hy vọng, Đức Hồng Y nói, là hiệp ước hoà bình được ký vào tháng 8/2018 giữa chính phủ Mozambique và các phe nổi loạn Renamo cũ, giờ đây là đảng đối đầu chính.

Vị quan chức cao cấp hàng đầu của Vatican coi đây là “một trang mới trong lịch sử của Mozambique”, sau một quá khứ rất phức tạp và bối rối. Ngay sau khi cuộc chiến độc lập chống lại quyền cai trị Bồ Đào Nha, thì một cuộc nội chiến nổ ra giữa các phe Frelimo và Renamo kéo dài đến tận Hiệp Ước Hoà Bình Chung Rôma 1992.

Tuy nhiên, sự bất ổn và mâu thuẫn tiếp tục nhưng một hiệp định hoà bình mới đã đạt được vào năm ngoái.

Đức Hồng Y Parolin nhấn mạnh rằng, trong tất cả việc này, Giáo Hội đã chịu khổ nhiều, nhưng Ngài lạc quan là giờ đây có sự tiến bộ, sự phát triển, sự nhìn nhận vai trò của Giáo Hội, sự tự do tôn giáo và một lòng khao khát hoà bình rõ ràng.

Đối thoại

Ngài nói rằng Đức Giáo Hoàng sẽ đến Mozambique “rõ ràng là để nhấn mạnh tầm quan trọng của cuộc đối thoại nói chung nhưng trên hết là tham chiếu đến tình hình này tại đất nước”. Đối thoại, Đức Hồng Y nói, hệ tại ở việc bỏ đi luận lý của vũ khí để giải quyết các mâu thuẫn và những khác biệt, và nghiêm túc dùng đến con đường của sự lắng nghe, cộng tác và phối hợp với nhau vì sự phát triển toàn diện của người dân.

Đức Hồng Y coi cuộc đối thoại là tối quan trọng không chỉ đối với Mozambique mà còn đối với nhiều nơi trên thế giới đang bị đánh dấu bởi những mâu thuẫn. “Đây là điều mà Đức Giáo Hoàng mời gọi chúng ta: một não trạng mới, một cách tiếp cận mới đối với những hoàn cảnh thế này”, Ngài nói.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô sẽ đến thủ đô Maputo của Mozambique, vào tối Thứ Tư. Sáng Thứ Sáu, Ngài sẽ bay đến Antananarivo, thủ đô của Madagascar.

Niềm hy vọng cho giới trẻ Madagascar

Tại Madagascar, Đức Giáo Hoàng sẽ tìm thấy một Giáo Hội nghèo vì người nghèo, nơi người Công Giáo chiếm khoảng 1/3 dân số. Nổi tiếng về đảo quốc hệ động vật và hoa đang bị đe doạ không chỉ với nạn sói mòn rừng và khô hạn mà còn cả những vấn đề chính trị.

Khi nhắc lại những ký ức vui về chuyến thăm của Ngài đến Madagascar trong vài năm trở lại đây, Đức Hồng Y Parolin nói rằng đất nước đầy năng lượng và trẻ đang đối diện với nhiều thách đố ngày nay. Thách đố đầu tiên của đất nước là mang lại các cơ hội phát triển cho giới trẻ và tương lai. Rồi có một khoảng cách rộng giữa ít người giàu và đa số người nghèo của đất nước.

Vị quan chức Vatican nói rằng “chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng sẽ mang lại một động lực cho nỗ lực tìm kiếm các phương thế để mang lại cho mọi người nhưng đặc biệt là nhiều người trẻ có được cơ hội để phát triển và có tương lai”. Theo đó, Giáo Hội, ngoài tình trạng nghèo của mình, đang làm cho sự hiện diện của mình thật sự có ý nghĩa, đặc biệt là qua các tổ chức bác ái và giáo dục, để có thể là “một dấu chỉ của niềm hy vọng cho người dân”. Đức Hồng Y nói rằng Đức Giáo Hoàng sẽ đến “ủi an và củng cố sự dấn thân này và nỗ lực này về phía Giáo Hội”.

Mauritius – một nền văn hoá gặp gỡ, sự cộng tác

Từ Madagascar, Đức Giáo Hoàng sẽ bay đến đảo quốc vùng Ấn Độ Dương Mauritius vào ngày 9/9. Đức Hồng Y nói về dân số pha tạp của đất nước phần lớn là Ấn Giáo, Công Giáo và Hồi Giáo, như là “chiều kích thứ ba”, nghĩa là “nền văn hoá gặp gỡ”, mà Đức Hồng Y nói, một cách tự nhiên áp dụng cho hết mọi quốc gia và dân tộc mà Đức Thánh Cha sẽ thăm.

Trong khi ở Mozambique thì cuộc gặp gỡ là giữa các thế lực chính trị thù nghịch, thì tại Mauritius đó lại là một sự pha trộn đa sắc tộc, đa tôn giáo và đa văn hoá. Khía cạnh này của cuộc gặp gỡ giữa những khác biệt vốn là rõ ràng cách cụ thể, Đức Hồng Y nói, sẽ là một điềm nhấn mà Đức Giáo Hoàng chắc chắn sẽ đề cập, để vượt thắng hết mọi hình thức của sự phân biệt đối xử, như là mở ra cho người di dân là những người thường đến từ bên ngoài vì một cuộc sống tốt đẹp hơn. Cuộc đối thoại và hợp tác này cũng phải là giữa nhiều tôn giáo của Mauritius để cùng giải quyết và giải quyết các vấn đề xã hội và thế giới nói chung.

Lục địa Châu Phi

Khi nói về lục địa Châu Phi nói chung, Đức Hồng Y Parolin nói rằng người Châu Phi, trước hết, cần ý thức về “trách nhiệm của họ trong việc tìm kiếm các giải pháp cho các vấn đề Châu Phi trong các xã hội và nhà nước của họ”. Người Châu Phi cần phải ý thức rằng số phận và tương lai của Châu Phi nằm trong tay họ và họ cần phải nhận trách nhiệm trong việc chiến đấu chống lại mọi sự đang cản trở sự phát triển và hoà bình.

Thứ hai, người Châu Phi cần sự chú ý của cộng đồng quốc tế, của các bạn hữu Châu Phi mà không có những tư lợi, là những người thật sự giúp cho châu lục này sử dựng hết mọi nguồn lực và sức mạnh của họ cho sự phát triển.

Rồi có vẻ đẹp khác của cuộc gặp gỡ giữa các cộng đồng Kitô Giáo và Công Giáo sống kinh nghiệm vui tươi, đầy sức sống và hiệp thông này vốn là nét đặc thù của các cộng đồng Châu Phi. Giáo Hội phải được trợ giúp để lớn lên và đặt chính mình hơn nữa vào việc phục vụ Tin Mừng và xã hội mà Giáo Hội tháp nhập vào.

Âu Dương Duy (Vatican News)