3. Sự thánh thiện dành cho ai?
Sự thánh thiện không phải là điểm đến dành cho một số người được chọn. Đức Bênêđictô XVI đã khẳng định với chúng ta rằng: “Sự thánh thiện là điều có thể đối với hết mọi người, mọi tuổi tác cũng như mọi hoàn cảnh, vì mỗi chúng ta đều lãnh nhận ơn trợ giúp từ Thiên Chúa. Ngài mời gọi chúng ta hãy đón nhận một ơn huệ là sự thánh thiện, và hãy cố gắng sống những đòi hỏi của ơn đó”.[63] Cho nên “để nên thánh không cần phải là một giám mục, một linh mục hay một tu sĩ.”[64]
Tất cả chúng ta được kêu gọi nên thánh! Bao nhiêu lần chúng ta bị cám dỗ nghĩ rằng sự thánh thiện chỉ dành những người có khả năng xa rời những công việc thường nhật, để hoàn toàn chuyên chăm cầu nguyện. Nhưng không phải như vậy! Có người nghĩ thánh thiện là nhắm mắt, nét mặt như trên tấm ảnh các thánh. Nhưng không phải như thế, thánh thiện là điều cao cả, sâu xa hơn mà Thiên Chúa ban cho chúng ta! Đúng hơn, chính nhờ sống chứng tá Kitô của mình, trong những công việc bận bịu hằng ngày với tình yêu thương và chứng tá Kitô mà chúng ta được mời gọi nên thánh. Và mỗi người, trong hoàn cảnh và bậc sống của mình.
Nếu là người thánh hiến, thì hãy nên thánh bằng cách vui sống sự tận hiến và sứ vụ của mình. Nếu bạn là người kết hôn, thì hãy nên thánh trong sự yêu thương và chăm sóc chồng hoặc vợ mình, như Chúa Kitô đã làm với Giáo Hội. Nếu bạn là tín hữu không kết hôn, thì hãy nên thánh bằng cách chu toàn công việc của mình trong sự lương thiện và khả năng chuyên môn và dành thời gian để phục vụ anh chị em mình. Nếu bạn là người cha mẹ hoặc là ông bà nội ngoại, thì hãy nên thánh bằng cách hăng say dạy cho các con các cháu biết và theo Chúa Giêsu. Bạn là giáo lý viên, là nhà giáo dục hay người thiện nguyện ư? Hãy nên thánh bằng cách trở thành dấu chỉ hữu hình về tình thương của Thiên Chúa và sự hiện diện của Ngài cạnh chúng ta. Vì thế, mỗi bậc sống đều dẫn đến sự thánh thiện. Ở nhà, trên đường, trong công việc, tại nhà thờ.[65]
Sự thánh thiện là khuôn mặt đẹp nhất của Giáo hội, là một hồng ân được trao tặng cho tất cả mọi người, không loại trừ một ai, và qua đó tạo nên đặc tính nổi bật của mỗi Kitô hữu.
4. Bước đi trên con đường thánh thiện
Đời sống thánh thiện không phải là kết quả hoạt động của chúng ta, nhưng chính Thiên Chúa, Đấng Chí Thánh làm cho chúng ta nên thánh. Chính hoạt động của Thần Khí Chúa, được thông ban qua Chúa Kitô Phục Sinh sẽ biến đổi chúng ta. Bởi vậy, trên con đường nên thánh, Đức Giáo hoàng mời gọi mọi người hãy để mọi thứ được mở ra cho Thiên Chúa, mở ra cho sự siêu việt, được thể hiện qua việc cầu nguyện và tôn thờ; hướng đến ân sủng, hướng đến niềm hy vọng, hướng đến cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu Kitô; ngay cả khi đời sống có vẻ hoàn toàn hư hỏng, ngay cả khi chúng ta thấy nó bị hủy hoại bởi những đồi bại hay nghiện ngập, dù ở tình huống nào vẫn hướng về Chúa, đừng đi lùi, cứ luôn tiến về phía trước và để cho Chúa biến đổi. Chính quyền năng của Chúa Thánh Thần sẽ biến đổi chúng ta. Và sự thánh thiện chính là hoa trái của Chúa Thánh Thần.[66]
Trên con đường hướng đến sự thánh thiện, đôi khi chúng ta gặp những thử thách không hề nhỏ, và những thách đố ấy làm nguy hại đến đời sống của chúng ta. Vì vậy, “một lần nữa Chúa lại mời gọi chúng ta hoán cải để ân sủng Ngài có thể nổi rõ hơn giữa đời ta để chúng ta được thông phần vào sự thánh thiện của Ngài”. Cứ thế, nhờ ơn Chúa hướng dẫn, từ nhiều cử chỉ nhỏ bé, ta sẽ dệt nên sự thánh thiện mà Thiên Chúa đã muốn cho ta, không phải với sự tự hào tự mãn nhưng như “những người khéo quản lý ân huệ thiên hình vạn trạng của Thiên Chúa” (1Pr 4,10).[67]
Để tiến đến sự thánh thiện, cần phải tự do và cảm thấy tự do. Có nhiều điều biến chúng ta thành nô lệ. Vì lý do đó, thánh Phêrô mời gọi đừng chiều theo những đam mê của thế gian khi mà chúng ta còn ở trong sự mê muội, thiếu hiểu biết. Cả thánh Phaolô trong thư thứ nhất gửi giáo đoàn Roma cũng nói: “anh chị em đừng rập khuôn”, nghĩa là “đừng theo những chương trình dự định”. Vì thế cần phải thực sự tự do: tự do bước đi và ngắm nhìn ánh sáng. Và khi chúng ta quay lại đằng sau, quay lại với cách sống mà chúng ta đã có trước khi gặp gỡ Chúa Giêsu Kitô, hay khi chúng ta trở lại với những kiểu cách của thế gian, chúng ta đánh mất tự do. Tự do là điều kiện để có thể bước đi và ngắm nhìn ánh sáng ở phía trước. Đừng đi theo các cách sống của thế gian. Nhưng tiến bước, ngắm nhìn ánh sáng là lời hứa, trong niềm hy vọng.[68]
5. Nên thánh, lời mời gọi bay lên cao
Cộng đồng người Mỹ da đen có một bài hát rất nổi tiếng với tựa đề: “Mọi người con của Chúa đều có cánh”.[69] Bài ca giàu sáng tạo, diễn tả ước mơ được vươn mình lên, thoát khỏi những tủi nhục, khổ đau của đời nô lệ bằng một cuộc sống đầy đủ và tự do.
…. “Tôi có đôi cánh, bạn có đôi cánh, mọi người con của Thiên Chúa đều có cánh.
Khi tôi bay về trời, tôi sẽ lắp đôi cánh của tôi.
Tôi sẽ bay thật xa, thật cao để lên được Thiên đàng của Chúa.
Thiên đàng, Thiên đàng!
Không phải tất cả những ai nói về Thiên đàng đều có thể đến được nơi ấy.
Và tôi sẽ bay thật xa, thật cao để lên Thiên đàng của Chúa.
Mọi người con của Chúa đều có cánh”.
Giống như các Thiên Thần chúng ta được mời gọi lắp đôi cánh tự do để cùng tháp tùng trong chuyến bay hướng lên trời cao vô tận. Và cũng như con đại bàng thách thức với cái mênh mông của đất trời. Con đại bàng rất dũng mãnh, nó có khả năng thắng được gió và độ cao, cứ thế nó bay thật nhanh, thật cao như thể bầu trời là của nó. Con đại bàng có khả năng quan sát những sự vật từ trên cao, nhìn thấy rõ ràng và chính xác nhờ con mắt rất sắc của nó. Đại bàng làm tổ trong những khe đá, một cái tổ an toàn và được bảo vệ rất tốt, tránh được những cánh thợ săn mồi đến từ loài thú khác. Đại bàng trong bức tranh ngụ ngôn của Leonardo da Vinci là con vật duy nhất có khả năng nhìn mặt trời. Ánh sáng rực rỡ của mặt trời chiếu thẳng vào mắt, vẫn không làm nó bị mù.
Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta cũng có thể bay được như đại bàng. Chúng ta có thể giống như con đại bàng với đôi cánh đầy oai phong nhưng nặng trĩu. Chúng ta mệt mỏi và kiệt sức, vì bám víu quá nhiều vào những điều vặt vãnh, vào lợi ích, thần tượng giấy của chúng ta. Con tim chúng ta trở nên nhỏ bé và nhiều nếp nhăn khiến chúng ta không thể nhìn xa hơn, rộng hơn, không thể tìm kiếm ánh mặt trời. Ngã lòng, vỡ mộng, mất hết đam mê: đó là sự nặng nề của con tim không cho phép chúng ta tự do bay đến sự thánh thiện.
Nhà văn người Pháp Léon Bloy, trong những giây phút cuối đời ông đã viết: “trên đời chỉ có một nỗi buồn lớn nhất, ấy là không trở thành một vị thánh”. Chúng ta không mất hy vọng trong sự thánh thiện, chúng ta theo đuổi toàn bộ con đường này. Thiên Chúa luôn đợi chờ tất cả chúng ta, với đôi tay rộng mở; Ngài đợi chúng ta để đồng hành với chúng ta trên con đường thánh thiện này.
Để kết thúc xin được nhắc lại ở đây lời kêu gọi của Đức Giáo hoàng Phanxicô trong Tông huấn Gaudete et Exsultate: “Đừng sợ sự thánh thiện. Nó sẽ không lấy mất chút năng lượng, sức sống hay niềm vui nào của bạn. Trái lại, bạn sẽ trở thành điều Chúa Cha đã nghĩ đến khi tạo thành bạn, và sẽ trung thành với chính con người sâu thẳm nhất của mình”. Và “Đừng sợ nhìn lên cao hơn, để cho phép mình được Thiên Chúa yêu thương và giải phóng. Đừng sợ để cho mình được Chúa Thánh Thần hướng dẫn. Sự thánh thiện sẽ không khiến bạn trở thành kém chất người đi, vì nó là một cuộc gặp gỡ giữa sự yếu đuối của bạn và quyền năng của ân sủng Thiên Chúa.”[70]
————————————-
[1] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 7 và 14
[2] Sđd, số 158
[3] Sđd, số 166 và 174
[4] Sđd, số 1
[5] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Udienza Generale, Vatican 13/4/2011.
[6] xem GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Ma quỷ có thực. Bài giảng ngày 11/4/ 2014. (www.invaticano.it/multimedia-archive/papa-francesco-omelia-11-aprile-2014-casa-santa-marta/)
[7] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 160
[8] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Udienza Generale, 6/12/2013
[9] Xem GLHTCG số 391-395
[10] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 160
[11] Sđd, số 161
[12] GLHTCG số 395
[13] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tỉnh thức để chống lại sự trần tục, Vatican 13/10/2017. (https://w2.vatican.va/content/francesco/it/cotidie/2017/documents/papa-francesco-cotidie_20171013_vigilanti-controla-mondanita.html)
[14] GELSOMINO DEL GUERCIO, Đức Giáo hoàng nghĩ gì về ma quỷ, 28/10/2017(https://it.aleteia.org/2017/10/28/papa-francesco-cosa-pensa-del-diavolo/)
[15] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 165
[16] Sđd, số 162
[17] Sđd, số 159
[18] Sđd, số 162
[19] Sđd, số 163
[20] ENZO BIANCHI, Sự cấp bách của niềm vui, Lm. Giuse Võ Tá Hoàng chuyển ngữ (bản dịch trong tập tài liệu Thường huấn này).
[21] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 169
[22] Xem SINCLAIR FERGUSON, What Is Discernment?, Jun 15, 2018. (https://www.ligonier.org/blog/discernment-thinking-gods-thoughts/)
[23] Xem TỪ ĐIỂN CÔNG GIÁO, Nxb Tôn giáo, 2016, trang 671-672.
[24] ENZO BIANCHI, Nghệ thuật phân định, Osservatore Romano, 01/92017.(http://www.osservatoreromano.va/en/news/art-spiritual-discernment)
[25] IGNAZIO DI LOYOLA, Esercizi Spirituali, trang 313-327.
[26] MAURIZIO GRONCHI, Thực hành phân định: các học thuyết chỉ dẫn hiện nay. L’Osservatore romano, 13/03/2017.
(http://www.osservatoreromano.va/it/news/lesercizio-del-discernimento-indicazioni-dottrinal#)
[27] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Address to the Bishops Ordained over the Past, 14/9/2014, (http://w2.vatican.va/content/francesco/en/speeches/2017/september/documents/papa-francesco_20170914_nuovi-vescovi.html)
[28] Sđd
[29] ROBERT R. MARSH, ‘Looking at God Looking at You’, The Way, 43.4 (2004), 19–28 (p. 22) (http://rmarsh.com/files/looking.pdf)
[30] www.thinkingfaith.org/articles/francis-discerning-pope
[31] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Evangelii Gaudium, số 264.
[32] Sđd, số 170
[33] Sđd, số 119
[34] DAVID LONSDALE, Listening to the Music of the Spirit: The Art of Discernment (Ave Maria Press, 1993).
[35] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 170.
[36] Sđd, số 166.
[37] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Hãy mở ra cho những điều ngạc nhiên của Thiên Chúa. Bài giảng sáng thứ ba 28/4/2015. (https://w2.vatican.va/content/francesco/it/cotidie/2015/documents/papa-francesco-cotidie_20150428_aperti-alle-sorprese.html)
[38] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Evangelii Gaudium, số 84.
[39] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Amoris Laetitia, số 305.
Xem http://www.thinkingfaith.org/articles/discernment-charged-merciful-love-pope-francis%E2%80%99-amoris-laetitia-love-family-0.
[40] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Address at the General Synod, on the 50th Anniversary of the General Synod, 17/10/2015,
(http://w2.vatican.va/content/francesco/en/speeches/2015/october/documents/papa-francesco_20151017_50-anniversario-sinodo.html)
[41] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Evangelii Gaudium, số 20.
[42]http://www.osservatoreromano.va/it/news/lesercizio-del-discernimento-indicazioni-dottrinal
[43] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Amoris Laetitia, số 298.
[44] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Cháy lửa bên trong. Bài giảng sáng thứ năm 22/6/2017. Joseph C. Pham chuyển ngữ. (https://w2.vatican.va/content/francesco/it/cotidie/2017/documents/papa-francesco-cotidie_20170622_fuoco-dentro.html)
[45] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Amoris laetitia, số 300
[46] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Huấn từ dành cho các tân giám mục, Vatican 14/9/2017. (https://w2.vatican.va/content/francesco/it/speeches/2017/september/documents/papa-francesco_20170914_nuovi-vescovi.html)
[47] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 57.
[48] ANTONIO SPADARO S.I., Ngày nay Giáo hội cần lớn lên trong sự phân định.(https://www.laciviltacattolica.it/articolo/oggi-la-chiesa-ha-bisogno-di-crescere-nel-discernimento-un-incontro-privato-con-alcuni-gesuiti-polacchi/)
[49] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Thông Điệp Ngày Quốc Tế Giới Trẻ Thế Giới lần thứ 33. G. Trần Đức Anh OP chuyển ngữ. (http://w2.vatican.va/content/francesco/it/messages/youth/documents/papa-francesco_20180211_messaggio-giovani_2018.html)
[50] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 134.
[51] Sđd, số 111
[52] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Amoris Laetitia, số 305
[53] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 172
[54] Sđd, số 169
[55] Sđd, số 175
[56] Sđd, số 2
[57] Sđd, số 3
[58] Sđd, số 7
[59] ANTONIO SPADARO, SJ, “Gaudete et Exsultate”: Nguồn Gốc, Cấu Trúc và Ý Nghĩa của Tông Huấn, Lm. Phaolô Nguyễn Minh Chính chuyển ngữ. (bản dịch trong tập tài liệu Thường huấn này)
– xem GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate số 7.
[60] CĐ VATICAN II, Hiến chế Lumen Gentium, số 11 và 39, HĐGMVN.
[61] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Evangelii Gaudium, số 173
[62] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 13
[63] http://hdgmvietnam.org/thien-dang-hoa-nguc/7402.95.5.aspx
[64] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 14
[65] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Ơn gọi nên thánh phổ quát, Udienza generale, Vatican 19/11/2014. G. Trần Đức Anh Op chuyển ngữ. (http://w2.vatican.va/content/francesco/it/audiences/2014/documents/papa-francesco_20141119_udienza-generale.html)
[66] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exsultate, số 15, 42
[67] Sđd, số 17 và 18
[68] x. GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Thánh thiện là tự do. Bài giảng sáng thứ ba 29/05/2018. G. Trần Đức Anh OP, chuyển ngữ. (http://w2.vatican.va/content/francesco/it/cotidie/2018/documents/papa-francesco-cotidie_20180529_messa-santa-marta.html)
[69] Xem https://www.youtube.com/watch?v=dnOBNxQGPzA
[70] GIÁO HOÀNG PHANXICÔ, Tông huấn Gaudete et Exultate, số 32 và 34
