Sứ điệp của ĐGH Phanxicô gửi người Công giáo Trung Quốc và Giáo hội Hoàn vũ
Giờ đây tôi hướng về với các nhà lãnh đạo của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và nhắc lại lời mời của tôi để tiếp tục, với sự tin tưởng, dũng cảm và viễn kiến, cuộc đối thoại đã khởi sự một thời gian trước đây. Tôi muốn bảo đảm với họ rằng Tòa Thánh sẽ tiếp tục làm việc chân thành vì sự phát triển của tình bạn chân tình với người dân Trung Quốc.
“Bởi vì tình Chúa bao la,
Lòng Người nhân hậu thương ta vô cùng.
Tình Người vạn đại vô chung,
Lòng Người mãi mãi tín – trung vững bền”
(Tv, 100: 5)
Kính thưa quý giám mục, quý linh mục, quý nam nữ tu sỹ và tất cả anh chị em giáo hữu của Giáo hội Công giáo Trung Quốc, chúng ta hãy cảm tạ Chúa, vì “nhận Người là Chúa dựng nên muôn loài! Chúng ta đều thuộc về Người, là đàn chiên được chính Người trông coi.” (Tv, 100: 3).
Lúc này, trái tim tôi vang lên lời kêu gọi của các bạn bởi vị tiền nhiệm khả kính của tôi trong Thư của ngài ngày 27 tháng 5 năm 2007: “Giáo hội Công giáo ở Trung Quốc, các bạn là một đàn chiên nhỏ hiện diện và hoạt động trong sự bao la của một dân tộc vĩ đại hành trình suốt lịch sử.
Đùng sợ, hỡi đàn chiên nhỏ bé, vì Cha của anh chị em đã vui lòng ban Nước của Người cho anh em.” (Lc 12:32) Những lời này của Chúa Giêsu dành cho các bạn xúc động và khuyến khích xiết bao! Vì thế, “hãy để ánh sáng của anh chị em chiếu sáng trước mặt loài người, để họ thấy các việc tốt lành của anh chị em mà vinh danh Cha của anh chị em ở trên thiên đàng” (Mt 5:16)” (Bênêđíctô XVI, Thư gửi người Công Giáo Trung Quốc, ngày 27 tháng 5 năm 2007, 5).
1.Mới đây, nhiều báo cáo xung đột đã lưu hành về hiện tại và đặc biệt là tương lai của cộng đồng Công giáo ở Trung Quốc. Tôi nhận thức được rằng sự xôn xao của những suy nghĩ và ý kiến này có thể đã gây ra một sự nhầm lẫn nào đó và nhắc nhở những phản ứng khác nhau trong trái tim của nhiều người. Một số người cảm thấy nghi ngờ và lúng túng, trong khi những người khác cảm thấy mình bằng cách nào đó bị Tòa Thánh bỏ rơi và lo lắng tự hỏi về giá trị của những đau khổ của họ phải chịu đựng vì sự trung thành với Người kế vị Thánh Phêrô. Trong nhiều trường hợp khác, có những kỳ vọng tích cực và phản xạ được lấy cảm hứng từ hy vọng một tương lai thanh thản hơn cho một nhân chứng có hiệu quả đối đối với đức tin ở Trung Quốc.
Tình trạng này đã trở nên nhạy bén hơn, đặc biệt là liên quan đến Thỏa thuận tạm thời giữa Toà Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, như các bạn biết, đã được ký kết trong những ngày gần đây ở Bắc Kinh. Tại một thời điểm rất quan trọng đối với đời sống của Giáo Hội, tôi muốn bảo đảm với các bạn thông qua Thông điệp ngắn gọn này rằng các bạn có mặt hàng ngày trong lời cầu nguyện của tôi, và chia sẻ với các bạn những cảm xúc thành tâm của tôi.
Đó là tình cảm tạ ơn Chúa và sự cảm phục chân thành – đó là sự ngưỡng phục của toàn thể Giáo hội Công giáo – vì hồng ân lòng trung thành của các bạn, sự kiên trì của bạn giữa những thử thách, và sự tín thác kiên định của các bạn trong sự quan phòng của Thiên Chúa, ngay cả những lúc sống trong hoàn cảnh vô cùng bất lợi và khó khăn.
Những kinh nghiệm đau đớn này là một phần của kho tàng thiêng liêng của Giáo Hội ở Trung Quốc và của tất cả những khách hành hương của Thiên Chúa trên trái đất. Tôi bảo đảm với các bạn rằng, qua sự tôi luyện trong những thử thách của chúng ta, Người không bao giờ quên tuôn đổ niềm an ủi của Người xuống chúng ta và chuẩn bị để chúng ta hưởng một niềm vui lớn lao hơn. Theo lời của Thánh Vịnh Gia, chúng ta càng đoan chắc hơn rằng “ai đang rơi nước mắt, sẽ thụ hưởng hoan ca” (Tv 126 [125]: 5).
Chúng ta hãy tiếp tục hướng về, lúc ấy, trước trước gương đức của những giáo dân và mục tử trung thành, những người sẵn sàng làm “chứng nhân tốt” của họ (xem 1 Timôthê 6:13) cho Tin Mừng, ngay cả phải hy sinh mạng sống của chính mình. Họ tự thể hiện mình là bạn chân thành của Thiên chúa!
2. Về phần mình, tôi luôn coi Trung Quốc như một xứ sở của những cơ hội lớn và nhân dân Trung Quốc như những người sáng tạo và người bảo vệ một tài sản vô giá của Giáo Hội về văn hóa và sự uyên thâm, được tinh lọc bằng cách chống lại nghịch cảnh và ấp ủ sự đa dạng, và điều mà, không bởi sự thay đổi, đã di vào sự xúc tác với nhau từ thời gian đầu với thông điệp Kitô giáo. Với tư cách là Cha Dòng Tên Matteo Ricci, một nhà truyền giáo thế kỷ 16 đến Trung Quốc, đã thách thức Giáo Hội tin tưởng khi ngài nói rằng “trước khi bước vào tình bạn, người ta phải quan sát; sau khi trở thành bạn bè, người ta phải tin tưởng,” (De Amicitia, 7).
Tôi cũng tin rằng rằng một cuộc gặp gỡ có thể chân thực và hiệu quả chỉ khi nó thông qua đối thoại, liên quan đến việc hiểu biết lẫn nhau, tôn trọng lẫn nhau và “cùng sánh bước” vì lợi ích xây dựng một tương lai chung của sự hài hòa tuyệt vời.
Đây là bối cảnh để xem Thoả thuận Tạm thời, là kết quả của một cuộc đối thoại lâu dài và phức tạp về thể chế giữa Tòa thánh và chính quyền Trung Quốc do Thánh Gioan Phaolô II khởi xướng và được tiếp tục bởi Đức Giáo hoàng Benedict XVI. Qua tiến trình này, Tòa Thánh mong muốn – và tiếp tục mong muốn – duy nhất để đạt được mục tiêu tâm linh và mục vụ đặc thù của Giáo Hội, cụ thể là, hỗ trợ và thúc đẩy việc rao giảng Tin Mừng, và tái lập cùng với sự duy trì sự hiệp nhất đầy đủ và rõ ràng của Cộng đồng Công giáo ở Trung Quốc.
Liên quan đến tầm quan trọng của Thỏa Thuận này và các mục tiêu của nó, tôi muốn chia sẻ với các bạn một vài suy tư và cung cấp cho các bạn một số dữ liệu về bản chất mục vụ và thiêng liêng đối với cuộc hành trình mà chúng ta đang được mời gọi thực hiện trong giai đoạn mới này.
Đó là một cuộc hành trình mà, cũng như ở trong các giai đoạn trước đây, “đòi hỏi thời gian và thiện chí của cả hai bên” (Bênêđictô XVI, Thư gửi người Công Giáo Trung Quốc, ngày 27 tháng 5 năm 2007, 4). Nhưng đối với Giáo hội, cả bên trong lẫn bên ngoài Trung Quốc, hành trình này không chỉ liên quan đến việc tôn trọng các giá trị nhân bản mà thôi. Nó còn là ơn gọi thiêng liêng: bước ra khỏi chính mình để ấp ủ “niềm vui và hy vọng, buồn phiền và lắng lo của những người thuộc thời đại chúng ta, đặc biệt là những người nghèo khổ hoặc đau đớn” (Công Đồng Chung Vatican II, Hiến chế mục vụ Gaudium et Spes, 1) và các thách thức hiện tại mà Thiên Chúa đã giao phó cho chúng ta. Do đó, nó là lời hiệu triệu của Giáo hội để trở thành những khách hành hương dọc theo những nẻo đường lịch sử, tin tưởng trước nhất vào Thiên Chúa và lời hứa của Người, như Tổ phụ Abraham và các tổ phụ khác của chúng ta trong đức tin đã làm.
Được Thiên Chúa kêu gọi, Abraham đã vâng lời bằng cách lên đường tới một vùng đất chưa hề biết mà ông phải lãnh nhận làm gia sản thừa kế, mà không biết con đường phía trước. Nếu Abraham đòi hỏi các điều kiện chính trị và xã hội lý tưởng trước khi rời mảnh đất của ông, có lẽ ông sẽ không bao giờ lên đường. Thay vào đó, ông tín thác nơi Thiên Chúa và để đáp lại lời của Thiên Chúa, ông đã rời bỏ ngôi nhà và sự an toàn của mình. Không phải những thay đổi lịch sử đã khiến ông đặt niềm tin vào Thiên Chúa; đúng hơn, chính đức tin tinh tuyền của ông đã mang lại sự thay đổi trong lịch sử. Vì đức tin là “sự bảo đảm của những điều hy vọng, niềm tin của những điều không thấy. Thật vậy, nhờ đức tin, tổ tiên của chúng ta đã nhận được sự chấp thuận của [Thiên Chúa]” (Dt 11: 1-2).
3. Là người kế vị Thánh Phêrô, tôi muốn củng cố anh chị em trong đức tin này (xem Lc 22:32) – trong đức tin của Abraham, trong đức tin của Đức Trinh Nữ Maria, trong đức tin mà anh chị em đã lãnh nhận – và yêu cầu anh chị em đặt niềm tín thác của anh chị em một cách vững chắc hơn bao giờ hết vào Chúa của lịch sử và việc Giáo Hội biện phân thánh ý Người. Ước chi tất cả chúng ta nài xin ơn Chúa Thánh Thần soi sáng trí khôn chúng ta, sưởi ấm trái tim chúng ta và giúp chúng ta hiểu được nơi Người sẽ dẫn dắt chúng ta tới, để vượt qua những khoảnh khắc hoang mang không thể tránh khỏi, và tìm được sức mạnh để quyết tâm lên đường, tiến về phía trước.
Chính vì mục đích hỗ trợ và thúc đẩy việc rao giảng Tin Mừng ở Trung Quốc và tái lập sự hợp nhất trọn vẹn và hữu hình trong Giáo Hội, điều cần thiết là trước hết, phải giải quyết vấn đề bổ nhiệm các giám mục. Thật đáng tiếc, như chúng ta biết, lịch sử gần đây của Giáo Hội Công Giáo ở Trung Quốc đã bị đánh dấu bằng những căng thẳng, tổn thương và chia rẽ sâu xa và đau đớn, đặc biệt xoay quanh khuôn mạo vị giám mục như người bảo vệ tính chân thực của đức tin và là người bảo lãnh sự hiệp thông trong giáo hội.
Trong khi, trong quá khứ, điều ấy được giả dụ là điều xác định ra sinh hoạt nội bộ của các cộng đồng Công Giáo, qua việc áp đặt quyền kiểm soát trực tiếp lên trên và vượt trên thẩm quyền hợp pháp của nhà nước, thì trong Giáo hội ở Trung Quốc lại xuất hiện hiện tượng lén lút. Kinh nghiệm này – cần phải được nhấn mạnh – không phải là thành phần bình thường trong đời sống của Giáo Hội và “lịch sử cho thấy các mục tử và tín hữu chỉ sử dụng nó lúc đau khổ mà thôi, vì mong muốn duy trì được sự toàn vẹn đức tin của họ” (Bênêđíctô XVI, Thư gửi người Công Giáo Trung Quốc, ngày 27 tháng 5 năm 2007, 8).
Tôi sẽ cho anh chị em biết rằng, từ khi được giao phó thừa tác vụ Phêrô, tôi đã cảm thấy được an ủi lớn lao khi biết mong muốn chân thành của người Công Giáo Trung Quốc là được sống đức tin của họ trong sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội phổ quát và với người kế vị Thánh Phêrô, người vốn là “nguồn gốc và nền tảng vĩnh viễn và hữu hình của sự hợp nhất các giám mục và toàn thể cộng đoàn tín hữu” ( Công đồng Vatican II, Hiến chế tín lý Lumen Gentium, 23). Trong các năm này, tôi đã nhận được nhiều dấu hiệu và chứng từ cụ thể của lòng mong muốn đó, kể cả của các giám mục đã làm hại sự hiệp thông trong Giáo Hội do sự yếu đuối và sai lầm, nhưng không phải không thường xuyên, cũng do áp lực mạnh mẽ và không thích đáng từ bên ngoài.
Do đó, sau khi khảo sát cẩn thận từng tình huống cá nhân bản thân, và lắng nghe các quan điểm khác nhau, tôi đã dành nhiều thời gian để suy ngẫm và cầu nguyện, tìm kiếm lợi ích thực sự của Giáo Hội ở Trung Quốc. Cuối cùng, trước mặt Chúa và với sự phán đoán thanh thản, trong sự liên tục với định hướng của những vị tiền nhiệm cận kề của tôi, tôi đã quyết định ban hòa giải cho bảy giám mục “chính thức” được tấn phong mà không có sự ủy nhiệm của Đức giáo hoàng và, sau khi bãi bỏ sự chế tài theo giáo luật liên hệ, đã tái nhận họ vào sự hiệp thông trọn vẹn của giáo hội. Đồng thời, tôi yêu cầu họ biểu lộ bằng những cử chỉ cụ thể và hiển nhiên sự hợp nhất đã được phục hồi của họ với Tòa Thánh và với các Giáo Hội trên khắp thế giới, và mãi trung thành bất chấp bất cứ khó khăn nào.
4. Trong năm thứ sáu triều đại giáo hoàng của tôi, triều giáo hoàng mà từ đầu tôi đã đặt dưới ngọn cờ tình yêu thương xót của Thiên Chúa, giờ đây, tôi mời gọi mọi người Công Giáo Trung Quốc làm việc hướng tới sự hòa giải. Cầu xin mọi người, với sự nhiệt thành tông đồ mới, lưu ý những lời của Thánh Phaolô: “Thiên Chúa… đã hòa giải chúng ta với chính Người qua Đức Kitô, và ban cho chúng ta thừa tác vụ hòa giải” (2 Cor 5:18).
Thật vậy, như tôi đã viết khi kết thúc Năm Thánh Đặc biệt về Lòng Thương Xót, “Không luật pháp hay giới luật nào ngăn cản Thiên Chúa một lần nữa ấp ủ đứa con trở về với Người để thừa nhận rằng nó đã làm sai mà có ý định bắt đầu lại cuộc sống của mình một lần nữa. Chỉ dừng lại ở bình diện luật pháp là ngăn cản đức tin và lòng Chúa thương xót… Ngay trong các trường hợp phức tạp nhất, ở đó, người ta bị cám dỗ muốn áp dụng thứ công lý bắt nguồn từ luật lệ mà thôi, chúng ta cũng phải tin vào sức mạnh tuôn ra từ ơn thánh Thiên Chúa” (Tông Thư Misericordia và Misera, ngày 20 tháng 11 năm 2016, 11).
Trong tinh thần này, và phù hợp với các quyết định đã được đưa ra, chúng ta có thể bắt đầu một quá trình chưa từng có mà chúng ta hy vọng sẽ giúp chữa lành những vết thương của quá khứ, khôi phục sự hiệp thông đầy đủ giữa tất cả người Công giáo Trung Quốc. hợp tác, để gia hạn cam kết của chúng ta với sứ mệnh loan báo Tin Mừng. Vì Giáo Hội tồn tại vì lợi ích của việc làm chứng cho Chúa Giêsu Kitô và cho tình yêu tha thứ và cứu rỗi của Chúa Cha.
