Bản tính loài người của Đức Kitô là trẻ trung
Ngày Giới trẻ Thế giới này là một cơ hội duy nhất để ra ngoài gặp gỡ và tiếp cận gần hơn với những trải nghiệm của giới trẻ của chúng ta, tràn đầy hy vọng và khao khát, nhưng cũng có nhiều tổn thương và vết sẹo. Với họ, chúng ta có thể diễn giải thế giới của mình theo một cách mới và nhận ra các dấu hiệu của thời đại. Vì như những Nghị Phụ của Thượng hội đồng đã khẳng định, những người trẻ là “một trong những nguồn thần học”, trong đó Thiên Chúa làm cho chúng ta biết một số kỳ vọng và thách thức của mình đối với việc định hình tương lai (xem. SYNOD ON YOUNG PEOPLE, Final Document, 64). Với họ, chúng ta sẽ có thể hình dung làm thế nào để Tin Mừng trở nên hữu hình và đáng tin hơn trong thế giới chúng ta đang sống. Họ giống như một phong vũ biểu để biết nơi chúng ta đứng với tư cách là một cộng đồng và xã hội.
Giới trẻ mang theo họ sự thao thức mà chúng ta cần đánh giá cao, tôn trọng và đồng hành. Điều này tốt cho chúng ta, bởi vì nó không làm chúng ta bất an và nhắc nhở chúng ta rằng một mục tử không bao giờ ngừng là môn đệ và là người bách bộ. Sự thao thức lành mạnh này cả hai kích thích hành động và đi trước chúng ta. Những Nghị Phụ của Đại Hội đồng đã nhận ra điều này: “Những người trẻ tuổi, trong một số khía cạnh nhất định, đi trước các mục tử của họ (ibid., 66).” Chúng ta nên vui mừng khi thấy hạt giống gieo không rơi vào tai điếc. Nhiều mối quan tâm và hiểu biết của họ bắt nguồn từ gia đình, được khuyến khích bởi một người bà hoặc một giáo lý viên, hoặc trong giáo xứ, trong các chương trình giáo dục hoặc thanh thiếu niên. Sau đó, họ phát triển nhờ nghe Tin Mừng trong các cộng đồng đức tin sôi nổi và nhiệt thành, nơi cung cấp đất đai màu mỡ mà họ có thể triển nở sum sê. Làm sao chúng ta không biết ơn khi có những người trẻ quan tâm đến Tin Mừng! Nó kích thích khao khát của chúng ta hầu giúp họ phát triển bằng cách cung cấp cho họ nhiều cơ hội hơn và tốt hơn để trở thành một phần trong ước mơ của Thiên Chúa. Giáo hội vốn là một Người Mẹ, và như vậy, bà dấn thân vào cuộc sống, mang nó trong bào thai và bảo vệ nó tránh khỏi tất cả những gì đe dọa đến sự phát triển của nó: “Sự thai nghén” diễn ra trong tự do và cho tự do. Vì vậy, tôi kêu gọi các bạn thúc đẩy các chương trình và trung tâm giáo dục có thể đồng hành, hỗ trợ và trao quyền cho giới trẻ của các bạn. Nắm bắt họ từ những đường phố trước khi văn hóa của sự chết có thể lôi kéo tâm trí non trẻ của họ và bán cho họ khói và gương, hoặc đưa ra “những giải pháp” hão huyền của nó cho tất cả các vấn đề của họ. Làm như vậy không phải là gia trưởng, nhìn từ trên cao xuống, bởi vì đó không phải là những gì Chúa yêu cầu chúng ta, nhưng như những người cha và anh em thực sự cho tất cả. Những người trẻ là diện mạo của Đức Kitô đối với chúng ta và chúng ta không thể đến với Đức Kitô bằng cách đi xuống từ trên, nhưng bằng cách từ dưới vươn lên (x. SAINT OSCAR ROMERO, Homily, 2 tháng 9 năm 1979).
Đáng buồn thay, nhiều người trẻ đã bị đánh lừa bởi những câu trả lời dễ dàng mà cuối cùng phải trả giá đắt. Như những Nghị Phụ đã lưu ý, họ thấy mình bị đóng hộp và thiếu cơ hội, trong bối cảnh xung đột cao không có giải pháp nhanh chóng: bạo lực trong gia đình, sát hại phụ nữ – lục địa của chúng ta đang gặp phải một tai họa về vấn nạn này – các băng đảng vũ trang và tội phạm, buôn bán ma túy, sự bóc lột tình dục của trẻ vị thành niên và những người trẻ tuổi, v.v. Thật đau đớn khi thấy rằng rằng gốc rễ của nhiều tình huống này là kinh nghiệm trở thành “mồ côi”, thành quả của một nền văn hóa và một xã hội vận hành điên cuồng. Thông thường các gia đình đã bị tan vỡ bởi một hệ thống kinh tế không ưu tiên cho con người và lợi ích chung, mà đã suy đoán thiên đường của họ, mà không lo lắng về việc cuối cùng ai sẽ trả giá. Chính vì thế, chúng ta thấy những người trẻ của chúng ta vô gia cư, vô gia đình, không có cộng đồng, không có cảm giác liên đới, dễ dàng trở thành con mồi của kẻ bịp bợp đầu tiên đi cùng.
Chúng ta đừng quên rằng “nỗi đau thực sự của con người là người trước tiên thuộc về Thiên Chúa” (George Bernanos, Nhật ký của một linh mục đồng quê). Chúng ta đừng tách rời những gì mà Người muốn hiệp nhất trong Con Một của Người.
Tương lai đòi hỏi chúng ta tôn trọng hiện tại, bằng cách đánh thức nó và làm việc để coi trọng và giữ gìn văn hóa các dân tộc của các bạn. Ở đây cũng vậy, nhân phẩm đang bị đe dọa: trong lòng tự trọng văn hóa. Dân tộc của các bạn không phải là “sân sau” của xã hội hay bất cứ ai. Họ có một lịch sử phong phú cần được thích hợp, có giá trị và khuyến khích. Hạt giống của Vương quốc đã được gieo ở những vùng đất này. Chúng ta phải nhận ra họ, chăm sóc họ và trông nom họ, để không một điều tốt đẹp nào mà Thiên Chúa gieo trồng sẽ tiều tụy, làm mồi cho những lợi ích giả tạo gieo rắc tham nhũng và làm giàu bằng cách bóc lột người nghèo. Chăm sóc những gốc rễ này có nghĩa là chăm sóc các di sản lịch sử, văn hóa và tinh thần phong phú đã có trong vùng đất này trong nhiều thế kỷ đã có thể hài hòa. Tiếp tục lên tiếng chống lại sự sa mạc hóa văn hóa và tinh thần của những thị trấn của các bạn gây ra nghèo đói triệt để, vì nó làm suy yếu sức mạnh đề kháng của họ, khả năng miễn dịch cần thiết và quan trọng giúp duy trì phẩm giá của họ vào những thời điểm khó khăn nhất.
Trong Thư Mục vụ gần đây nhất của bạn, các bạn đã chỉ ra rằng, khu vực của chúng ta gần đây đã bị ảnh hưởng bởi một loại di cư mới, áo ạt và có tổ chức. Điều này đã kêu gọi sự chú ý đến lý do di cư bắt buộc và những nguy hiểm mà nó gây ra cho phẩm giá của con người, (SEDAC, Thông điệp cho Dân Chúa và Mọi người có thiện chí, ngày 30 tháng 11 năm 2018).
Nhiều người di cư có khuôn mặt trẻ trung; họ đang tìm kiếm một cuộc sống tốt hơn cho gia đình họ. Họ cũng không sợ mạo hiểm và bỏ lại mọi thứ để cung cấp cho họ những điều kiện tối thiểu vì một tương lai tốt đẹp hơn. Nhận ra điều này chưa đủ; chúng ta cần phải công bố rõ ràng một thông điệp đó là “tin vui.” Giáo hội, nhờ vào tính phổ quát của mình, có thể cung cấp lòng hiếu khách và chấp nhận tình huynh đệ có thể cho phép các cộng đồng khởi nguyên và đích đến được đối thoại và giúp vượt qua nỗi sợ hãi và nghi ngờ, và từ đó thắt chặt những mối liên kết di cư – trong trí tưởng tượng tập thể – dọa phá. “Chào đón, bảo vệ, thúc đẩy và hội nhập,” có thể là bốn từ mà Giáo hội, trong tình huống di cư hàng loạt này, nói lên tình mẫu tử của mình trong lịch sử của thời đại chúng ta (x. SYNOD ON YOUNG PEOPLE, Final Document, 147).
Mọi nỗ lực nhằm xây dựng cầu nối giữa các cộng đồng giáo hội, giáo xứ và giáo phận, và giữa các hội đồng giám mục của các bạn, sẽ là một cử chỉ tiên tri về phía Giáo hội, trong Đức Kitô, là một dấu chỉ và công cụ cả về sự hiệp thông với Thiên Chúa lẫn sự hiệp nhất của toàn thể nhân loại (Lumen Gentium, 1). Điều này sẽ giúp loại bỏ cám dỗ chỉ đơn giản là kêu gọi sự chú ý đến vấn đề này, và thay vào đó là một lời tuyên bố về cuộc sống mới mà Chúa ban cho chúng ta.
Chúng ta hãy nhớ lại những lời của Thánh Gioan: “Nếu bất kỳ ai có của cải thế gian và thấy người anh em mình khó khăn, nhưng lại khép kín trái tim với người ấy, thì làm gì có tình yêu Thiên Chúa tồn tại trong anh ta? Những con trẻ, chúng ta đừng yêu bằng lời nói hay cách nói mà bằng sự thật và chân thành, (1 Ga 3: 17-18).
Tất cả những tình huống này đặt ra câu hỏi; chúng là những tình huống triệu tập chúng ta để chuyển đổi, đoàn kết và nỗ lực kiên quyết hầu giáo dục cộng đồng của chúng ta. Chúng ta không thể thờ ơ (xem SYNOD ON YOUNG PEOPLE, Final Document, 41-44).
Trong khi thế giới loại bỏ con người, như chúng ta biết một cách đau đớn, thì bản tính loài người của Đức Kitô không như vậy. Chúng ta đã trải nghiệm điều này, và chúng ta tiếp tục trải nghiệm nó bằng chính xác thịt của mình thông qua sự tha thứ và chuyển đổi. Sự căng thẳng này đòi hỏi chúng ta phải liên tục tự hỏi mình, chúng ta muốn đứng ở đâu?
Bản tính loài người của Đức Kitô là linh mục
Tất cả chúng ta đều biết về tình bạn của Đức Tổng Giám mục Romero, với Cha Rutilio Grande, và ngài đã bị ảnh hưởng như thế nào bởi vụ ám sát. Nó làm đau lòng ngài với tư cách là một con người, một linh mục và một mục tử. Romero không phải là người quản lý nhân sự; đó không phải là cách mà ngài đối phó với các cá nhân hay tổ chức, mà là một người cha, một người bạn và một người anh em. Tuy nhiên, ngài có thể phục vụ như một tiêu chuẩn so sánh, tuy nhiên không thỏa chí, để giúp chúng ta đo lường chính tâm hồn chúng ta là giám mục và hỏi, “Cuộc đời các linh mục của tôi ảnh hưởng đến tôi bao nhiêu? Tôi bị ảnh hưởng bao nhiêu bởi những gì họ trải qua, đau buồn khi họ đau khổ và tán dương với niềm vui của họ? Phạm vi của chủ nghĩa chức năng giáo hội và giáo sĩ – đại diện cho một biếm họa và đồi trụy của tác vụ – có thể bắt đầu được đo lường bằng những câu hỏi này.” Điều này không phải với những thay đổi trong phong cách, thói quen hay ngôn ngữ – tất cả những điều đó chắc chắn rất quan trọng – nhưng trên hết là với thời gian mà các giám mục thực hiện để tiếp nhận, đồng hành và duy trì các linh mục của chúng ta, “thời gian thực,” chăm sóc họ. Đó là những gì làm cho chúng ta những người cha nhân từ.
Các linh mục của chúng ta thường là những người chịu trách nhiệm làm cho đàn chiên của họ trở thành dân Chúa. Họ đang ở tiền tuyến. Họ gánh vác gánh nặng và sức nóng trong ngày (x. Mt 20,12), tiếp xúc với vô số tình huống hàng ngày có thể làm họ suy sụp. Vì vậy, họ cần sự gần gũi, hiểu biết và khuyến khích của chúng ta, tình cha của chúng ta. Kết quả của công việc mục vụ, truyền giáo và truyền giáo của chúng ta không phụ thuộc vào phương tiện vật chất và tài nguyên theo ý của chúng ta, hoặc vào số lượng các sự kiện và hoạt động của chúng ta, mà vào tính trung tâm của lòng trắc ẩn: đây là một trong những điều độc đáo mà chúng ta là Giáo hội có thể cung cấp cho anh chị em của chúng ta. Bản tính loài người của Đức Kitô là biểu hiện tối cao về lòng thương xót của Chúa Cha. Giáo hội của Đức Kitô là Giáo hội của lòng thương xót, và điều đó bắt đầu ở nhà. Luôn luôn tốt lành để tự hỏi mình là mục tử, cuộc sống của các linh mục của tôi ảnh hưởng đến tôi như thế nào? Tôi có thể trở thành một người cha, hoặc tôi hài lòng để trở thành một giám đốc điều hành? Tôi có để mình bị làm phiền không? Tôi nhắc lại về những gì mà Đức Benedict XVI đã nói với đồng bào của mình khi bắt đầu triều đại giáo hoàng của ngài: “Đức Kitô không hứa với chúng ta một cuộc sống dễ dàng.” Những người tìm kiếm sự thoải mái đã quay số sai. Thay vào đó, ngài chỉ cho chúng ta con đường đến những điều tuyệt vời, đến với sự tốt lành, đến một cuộc sống đích thực của con người. (BENEDICT XVI, Address to German Pilgrims, 25 April 2005).
Chúng ta biết rằng công việc của chúng ta, những chuyến thăm và những cuộc họp của chúng ta – nhất là tại các giáo xứ – có một thành phần hành chính nhất thiết. Đây là một phần trách nhiệm của chúng ta, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta nên dành tất cả thời gian giới hạn cho các nhiệm vụ hành chính. Khi đến thăm, điều quan trọng nhất – điều duy nhất chúng ta không thể ủy thác – mà là “lắng nghe.” Nhiều nhiệm vụ hàng ngày của chúng ta nên giao phó cho người khác. Tuy nhiên, điều chúng ta không thể ủy thác là khả năng lắng nghe, khả năng theo dõi sức khỏe tốt và cuộc sống của các linh mục. Chúng ta không thể ủy thác cho người khác cánh cửa mà phải mở cho họ. Một cánh cửa mở mời gọi sự tin tưởng hơn là sợ hãi, chân thành hơn là đạo đức giả, một cuộc trao đổi thẳng thắn và tôn trọng hơn là một lời độc thoại nghiêm khắc, lạnh lùng.
Tôi nhắc lại những lời của Rosmini: “Không có sự nghi ngờ, mà chỉ những người vĩ đại mới có thể tạo thành những người vĩ đại khác … Trong những thế kỷ đầu, ngôi nhà của giám mục là nhà dòng của các linh mục và phó tế. Sự hiện diện và đời sống thánh thiện của những vị giám mục của họ hóa ra là một bài học rạng rỡ, liên tục và cao siêu, ở đó người ta học lý thuyết từ những lời được biết và thực hành từ việc tiếp cận mục vụ cần mẫn của mình. Vì vậy, Athanaius trẻ tuổi đã học được từ Alexander, và rất nhiều người khác học theo cách thức này” (ANTONIO ROSMINI, The Five Wounds of the Holy Church).
Điều quan trọng là linh mục giáo xứ gặp phải một người cha, một người mục tử mà có thể nhìn thấy hình ảnh phản chiếu của chính mình, không phải là một quản trị viên quan tâm đến việc xem xét lại quân đội. Điều quan trọng là, mặc dù có quan điểm khác nhau và thậm chí bất đồng và tranh luận cuối cùng (là điều bình thường và được mong đợi), các linh mục nên coi giám mục của mình là một người không ngại tham gia, để đối đầu với họ, để khuyến khích họ và là một người ra tay khi họ bị sa lầy. Một người sáng suốt có thể hướng dẫn và tìm ra những cách thiết thực và khả thi để tiến về phía trước trong lúc khó khăn ở cuộc sống của mỗi người.
Từ “uy quyền” bắt nguồn tư căn ngữ Latinh: “Gia tăng, phát huy, tiến bộ.” Thẩm quyền của một mục sư dựa trên khả năng của mình để giúp đỡ người khác phát triển, ưu tiên cho các linh mục của mình hơn là chính mình (vì điều đó chỉ đơn giản là làm cho mình là một người độc thân đích thực). Niềm vui của một người cha và mục tử nằm ở việc nhìn thấy con cái mình lớn lên và trở nên có kết quả. Thưa quý hiền huynh, hãy để điều này là thẩm quyền của chúng ta và là dấu chỉ của sự đơm hoa kết trái vô vàn của chúng ta.
Bản tính loài người của Đức Kitô là khó nghèo
Thưa chư huynh, suy nghĩ với Giáo hội có nghĩa là suy nghĩ với những người trung thành của chúng ta, những người đau khổ và đầy hy vọng của Thiên Chúa. Nó có nghĩa là nhận ra rằng bản sắc tác vụ của chúng ta được sinh ra và hiểu theo ý nghĩa độc đáo và cấu thành bản sắc của chúng ta. Ở đây tôi xin nhắc lại với các bạn những lời mà thánh Ignatius đã viết cho Dòng Tên: Khó nghèo là một người mẹ và là một bức tường thành; sinh con và bảo bọc. Một người mẹ, vì nó đòi hỏi chúng ta phải có kết quả, cho đi sự sống, để có thể cho đi chính mình theo cách không thể đối với những tâm hồn ích kỷ hoặc ham lợi. Một bức tường bởi vì nó che chắn chúng ta khỏi một trong những cám dỗ tinh tế nhất mà chúng ta có thể phải đối mặt như những người được thánh hiến. Đó là thế giới tâm linh, nơi đặt một vỏ bề ngoài tôn giáo và “tôn sùng,” khao khát quyền lực và ảnh hưởng, trên sự phù phiếm và thậm chí là niềm kiêu hãnh và kiêu ngạo. Một bức tường và một người mẹ có thể giúp chúng ta trở thành một Giáo hội ngày càng tự do vì tập trung vào bản tính loài người của Chúa. Một Giáo hội không muốn sức mạnh của mình trở thành – như Đức Tổng Giám mục Romero đã từng nói – ủng hộ các nhà lãnh đạo quyền lực hoặc chính trị – mà tiến lên với sự tách rời cao quý, chỉ dựa vào sức mạnh thực sự được sinh ra từ sự ấp ủ của Chúa Giêsu bị đóng đinh. Điều này chuyển thành các dấu hiệu rõ ràng và thực tế, nó thách thức chúng ta và kêu gọi chúng ta kiểm tra lương tâm của chúng ta về những quyết định và ưu tiên của chúng ta trong việc sử dụng các nguồn lực, ảnh hưởng và vị trí của chúng ta. Khó nghèo là một người mẹ và một bức tường bởi vì nó giữ cho tâm hồn của chúng ta không rơi vào những nhượng bộ và thỏa hiệp làm mất đi sự tự do và lòng can đảm mà Chúa đòi hỏi ở chúng ta.
Thưa quý hiền huynh, giờ đây khi chúng ta kết luận, chúng ta hãy đặt mình bên dưới lớp áo của Đức Trinh Nữ. Cùng nhau chúng ta cầu xin Người theo dõi tâm hồn của chúng ta là những mục tử. Người có thể giúp chúng ta trở thành những người phục vụ tốt hơn cho thân xác của Con mình, những người thánh thiện và trung tín của Thiên Chúa trong những chuyến hành trình, những cuộc sống và những lời cầu nguyện ở Trung Mỹ.
Xin Chúa Giêsu ban phước cho các bạn và xin Đức Mẹ phù hộ các bạn. Và xin đừng quên cầu nguyện cho tôi.
Chân thành cảm ơn.
Jos. Tú Nạc, Nguyễn Minh Sơn chuyển ngữ
